เมื่อเอ่ยถึงจุดกำเนิดของเอกภพ (Universe) คนส่วนใหญ่มักนึกถึงทฤษฎีอันโด่งดังอย่างทฤษฎีบิกแบง (Big Bang theory) แต่รู้หรือไม่ว่าผู้ที่จุดประกายแนวคิดนี้เป็นครั้งแรกกลับไม่ใช่แค่นักวิทยาศาสตร์ทั่วไป แต่เป็นทั้งนักดาราศาสตร์ นักจักรวาลวิทยา และบาทหลวงชาวเบลเยียม ฌอร์ฌ เลอแม็ทร์ (Georges Lemaître) ผู้กล้าเสนอทฤษฎีที่พลิกโฉมความเข้าใจเรื่องจุดกำเนิดของสรรพสิ่งไปตลอดกาล
ฌอร์ฌ เลอแม็ทร์ เกิดเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2437 ที่เมืองชาร์เลอรัว ประเทศเบลเยียม ชีวิตของเขาเต็มไปด้วยจุดเปลี่ยนที่น่าทึ่ง เขาเริ่มต้นเส้นทางจากการเป็นวิศวกรโยธา และได้เข้าร่วมรบในฐานะทหารปืนใหญ่ของกองทัพเบลเยียมในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 หลังสิ้นสุดสงครามอันโหดร้าย เขาได้หันเหเส้นทางชีวิตเข้าสู่บ้านเณรและได้รับการบวชเป็นบาทหลวงในปี พ.ศ. 2466 แต่ความหลงใหลในดวงดาวและห้วงอวกาศของเขานั้นไม่เคยเลือนหายไป
เส้นทางสายดาราศาสตร์ของเขาเริ่มฉายแววชัดเจนขึ้น เมื่อได้เข้าศึกษาที่ห้องปฏิบัติการฟิสิกส์ดวงอาทิตย์แห่งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (University of Cambridge) ระหว่างปี พ.ศ. 2466 ถึง 2467 ก่อนจะข้ามทวีปไปศึกษาต่อที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ หรือเอ็มไอที (MIT) ในสหรัฐอเมริกาช่วงปี พ.ศ. 2468 ถึง 2470 ณ ที่แห่งนั้น เขาได้สัมผัสและทำความคุ้นเคยกับผลงานการค้นพบของ เอ็ดวิน พี. ฮับเบิล (Edwin P. Hubble) และฮาร์โลว์ แชปลีย์ (Harlow Shapley) นักดาราศาสตร์ชาวอเมริกันที่กำลังศึกษาเรื่องการขยายตัวของเอกภพ
จุดเปลี่ยนสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2470 ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่เขาเข้ารับตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์ดาราศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งเลอเฟิน (Catholic University of Leuven) เขาได้เสนอสิ่งที่ต่อมาถูกเรียกว่า ทฤษฎีบิกแบง โดยใช้อธิบายการถอยห่างของกาแล็กซีภายใต้กรอบของทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein) เลอแม็ทร์เสนอแนวคิดสุดล้ำลึกว่าเอกภพทั้งหมดเริ่มต้นจากการระเบิดครั้งรุนแรงของ “อะตอมดึกดำบรรพ์” (Primeval super-atom) ขนาดจิ๋ว แม้ว่าก่อนหน้านั้นนักดาราศาสตร์ชาวดัตช์อย่าง วิลเลม เดอ ซิตเตอร์ (Willem de Sitter) จะเคยเสนอแบบจำลองเอกภพที่กำลังขยายตัวมาบ้างแล้ว แต่ทฤษฎีของเลอแม็ทร์ ซึ่งต่อมาได้รับการปรับปรุงโดย จอร์จ กาโมว์ (George Gamow) ได้กลายมาเป็นทฤษฎีทางจักรวาลวิทยาที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดมาจนถึงปัจจุบัน
นอกจากผลงานชิ้นเอกด้านจุดกำเนิดจักรวาลแล้ว เลอแม็ทร์ ยังได้อุทิศตนให้กับการศึกษาวิจัยเรื่อง รังสีคอสมิก (Cosmic rays) รวมถึง ปัญหาวัตถุสามก้อน (Three-body problem) ซึ่งเป็นปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่ใช้อธิบายการเคลื่อนที่ของวัตถุสามชิ้นในอวกาศที่ดึงดูดซึ่งกันและกัน ผลงานการเขียนที่สำคัญของเขาที่ฝากไว้เป็นมรดกทางความรู้ ได้แก่ บทความเรื่อง Discussion sur l’évolution de l’univers ในปี พ.ศ. 2476 และหนังสือ L’Hypothèse de l’atome primitif ในปี พ.ศ. 2489
ฌอร์ฌ เลอแม็ทร์ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2509 ชีวิตของเขาเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า วิทยาศาสตร์และความศรัทธาสามารถเดินเคียงคู่กันไปได้ในการแสวงหาความจริงสูงสุดของธรรมชาติ และแนวคิดเรื่องการก่อกำเนิดของเขาก็ยังคงเป็นรากฐานสำคัญให้กับการสำรวจห้วงอวกาศลึกของมนุษยชาติจนทุกวันนี้
+ ข้อมูลอ้างอิง: Georges Lemaître/Wikipedia
