ประเทศไทยสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ในวงการอวกาศระดับสากล เมื่อก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานคณะอนุกรรมการด้านวิทยาศาสตร์และเทคนิค หรือ STSC ภายใต้คณะกรรมการว่าด้วยการใช้อวกาศส่วนนอกในทางสันติแห่งสหประชาชาติ (UN COPUOS) อย่างเป็นทางการ ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 โดยมี ดร.ปกรณ์ อาภาพันธุ์ ผู้อำนวยการ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA เป็นตัวแทนประเทศไทยในการทำหน้าที่สำคัญนี้ ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์โลกที่เข้มข้น เพื่อผลักดันความร่วมมือด้านเทคโนโลยีอวกาศให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกประเทศอย่างเท่าเทียม
ทำความรู้จัก STSC “มันสมอง” ผู้อยู่เบื้องหลังกฎเกณฑ์อวกาศโลก
ในการกำกับดูแลกิจกรรมเหนือชั้นบรรยากาศโลก สหประชาชาติได้จัดตั้งคณะกรรมการที่เรียกว่า COPUOS ซึ่งเปรียบเสมือนสภาสูงสุดด้านอวกาศ โดยแบ่งการทำงานออกเป็นสองส่วนหลักคือ ด้านกฎหมาย และด้านวิทยาศาสตร์และเทคนิค (STSC) ซึ่งส่วนหลังนี้เองที่ประเทศไทยเข้าไปมีบทบาทนำ
STSC ทำหน้าที่เป็นเสมือนคลังสมองที่คอยกลั่นกรองประเด็นทางเทคนิคที่ซับซ้อน เพื่อวางรากฐานก่อนจะประกาศใช้เป็นระเบียบหรือกฎหมายสากล ประเด็นสำคัญที่อยู่ในความดูแลประกอบด้วยเรื่องที่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด เช่น การจัดการขยะอวกาศที่อาจตกลงมาสู่โลก หรือชนเข้ากับดาวเทียมสื่อสาร สภาพอวกาศที่ส่งผลต่อระบบไฟฟ้าและสัญญาณวิทยุ ความยั่งยืนของการใช้ทรัพยากรในอวกาศในระยะยาว และการจัดการจราจรอวกาศเพื่อป้องกันอุบัติเหตุในวงโคจร
การทำหน้าที่ประธานในเวทีนี้จึงไม่ใช่เพียงการคุมการประชุม แต่คือการใช้ชั้นเชิงทางการทูตและบารมีในการประสานความเห็นที่แตกต่างของประเทศสมาชิก 110 ประเทศที่มีขีดความสามารถทางเทคโนโลยีไม่เท่ากัน ให้สามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันได้เพื่อผลประโยชน์ของมนุษยชาติ
ก้าวสำคัญที่สะท้อนความเชื่อมั่นและการเปิดประตูสู่เศรษฐกิจอวกาศ
การที่ประเทศไทยได้รับเลือกให้ทำหน้าที่นี้ถือเป็นเกียรติประวัติครั้งสำคัญ เพราะในบรรดาสมาชิกกว่าร้อยประเทศ มีเพียง 14 ประเทศเท่านั้นที่เคยดำรงตำแหน่งนี้ และไทยคือประเทศที่ 15 ของโลก สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่านานาชาติมีความเชื่อมั่นในศักยภาพและความเป็นกลางของไทยอย่างสูง
นอกจากจะเป็นการยกระดับภาพลักษณ์ของประเทศในฐานะผู้นำด้านอวกาศของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้ว ยังเป็นการเปิดโอกาสให้โลกได้เห็นความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอวกาศของไทย ซึ่งจะช่วยดึงดูดความร่วมมือและการลงทุนในอุตสาหกรรมเศรษฐกิจอวกาศ (Space Economy) มาสู่ประเทศมากขึ้น สร้างงานและสร้างโอกาสในสาขาอาชีพขั้นสูงให้กับคนไทยในอนาคต
- ข้อมูลอ้างอิง: สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)
