การค้นพบครั้งสำคัญจากตัวอย่างฝุ่นและหินของดาวเคราะห์น้อยเบนนู (Bennu) ที่ยานโอไซริส-เร็กซ์ (OSIRIS-REx) ของนาซานำกลับมายังโลกเมื่อปี พ.ศ. 2566 ได้สร้างความตื่นเต้นให้กับวงการวิทยาศาสตร์อีกครั้ง เมื่อผลการวิเคราะห์ล่าสุดเผยให้เห็นว่า “กรดอะมิโน” ซึ่งเป็นส่วนประกอบพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต อาจก่อตัวขึ้นได้ในสภาพแวดล้อมที่หนาวจัดและหลากหลายกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้ ซึ่งเป็นการยืนยันว่าวัตถุดิบในการสร้างชีวิตอาจมีอยู่ทั่วไปในเอกภพ
ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้ทำการวิเคราะห์ตัวอย่างจากดาวเคราะห์น้อยเบนนูและพบกรดอะมิโนมากถึง 33 ชนิด โดยในจำนวนนี้มี 14 ชนิดที่เป็นกรดอะมิโนแบบเดียวกับที่พบในสิ่งมีชีวิตบนโลก เดิมทีนักดาราศาสตร์สันนิษฐานว่ากรดอะมิโนเหล่านี้ก่อตัวขึ้นในสภาวะที่อบอุ่นและมีน้ำเป็นองค์ประกอบในช่วงที่ระบบสุริยะเพิ่งกำเนิดเมื่อประมาณ 4,500 ล้านปีก่อน แต่จากการศึกษาไอโซโทปเชิงลึกกลับบ่งชี้ว่า กรดอะมิโนบนเบนนูมีต้นกำเนิดมาจากสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็นจัดและเต็มไปด้วยน้ำแข็ง ซึ่งอยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์ในช่วงวัยเยาว์
ตัวอย่างวัสดุจากดาวเคราะห์น้อยเบนนู (Bennu)
ที่มาของภาพ: เจย์ดิน ไอซิมิงเงอร์ (Jaydyn Isiminger) / มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต (Penn State)
อลิสัน บาซินสกี นักเคมีอินทรีย์จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตตและหัวหน้าทีมวิจัยร่วม อธิบายว่าการที่ไอโซโทปของกรดอะมิโนบนดาวเคราะห์น้อยเบนนูแตกต่างจากอุกกาบาตเมอร์ชิสัน (Murchison) ที่เคยตกลงในออสเตรเลียเมื่อปี พ.ศ. 2512 อย่างสิ้นเชิงนั้น แสดงให้เห็นว่ากระบวนการสร้างองค์ประกอบพื้นฐานของชีวิตไม่ได้เกิดขึ้นจากวิธีเดียวหรือในพื้นที่เดียวของระบบสุริยะ แต่สามารถเกิดขึ้นได้ในบริเวณที่อยู่ไกลออกไป
นอกจากนี้ การวิเคราะห์ยังนำไปสู่ปริศนาใหม่ที่น่าสนใจเกี่ยวกับความถนัดของโมเลกุล โดยปกติกรดอะมิโนจะมีโครงสร้างเปรียบเสมือนภาพในกระจกเงาซึ่งมีทั้งแบบ “มือซ้าย” และ “มือขวา” โดยที่สิ่งมีชีวิตบนโลกทั้งหมดเลือกใช้เพียงแบบมือซ้ายเท่านั้น ผลการวิเคราะห์กรดกลูตามิกจากเบ็นนูพบว่า แม้จะมีจำนวนทั้งสองแบบเท่ากัน แต่ค่าไอโซโทปของไนโตรเจนในแต่ละแบบกลับไม่เท่ากัน ซึ่งเป็นเรื่องที่นักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถหาคำตอบได้ว่าทำไม และสิ่งนี้อาจเกี่ยวข้องกับการที่สิ่งมีชีวิตบนโลกเลือกใช้เฉพาะโมเลกุลมือซ้ายหรือไม่
ภาพโมเสกของดาวเคราะห์น้อยเบนนู (Bennu) ซึ่งสร้างขึ้นจากการสังเกตการณ์โดยยานอวกาศโอไซริส-เร็กซ์ (OSIRIS-REx) ของนาซา (NASA)
ที่มาของภาพ: นาซา (NASA) / ศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ด (Goddard) / มหาวิทยาลัยอริโซนา (University of Arizona)
การค้นพบนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราเข้าใจประวัติศาสตร์ของระบบสุริยะได้ดีขึ้น แต่ยังส่งผลต่อความหวังในการค้นหาสิ่งมีชีวิตนอกโลก เพราะหากวัตถุดิบพื้นฐานของชีวิตสามารถก่อตัวขึ้นได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย ตั้งแต่เขตอบอุ่นไปจนถึงพื้นที่เยือกแข็งที่ห่างไกล นั่นหมายความว่าโอกาสที่เราจะพบสัญญาณของชีวิตในสถานที่อื่น ๆ ของจักรวาลย่อมมีสูงขึ้นตามไปด้วย โดยผลการศึกษานี้ได้รับการเผยแพร่ในวารสารวิชาการ Proceedings of the National Academy of Sciences เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ที่ผ่านมา
- ข้อมูลอ้างอิง: Proceedings of the National Academy of Sciences
