องค์การนาซา (NASA) ประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในการทดสอบเทคโนโลยีสื่อสารยุคใหม่ผ่านอุปกรณ์สาธิต “เพ็กซ์” (PExT) ซึ่งช่วยให้ยานอวกาศสามารถสลับสัญญาณการสื่อสารไปมาระหว่างเครือข่ายของรัฐบาลและเครือข่ายเชิงพาณิชย์ได้โดยอัตโนมัติ เปรียบเสมือนระบบโรมมิ่งของโทรศัพท์มือถือที่ช่วยให้การติดต่อสื่อสารไม่สะดุดแม้จะข้ามเขตสัญญาณ เทคโนโลยีนี้ถือเป็นจุดเปลี่ยนที่จะช่วยให้ภารกิจสำรวจอวกาศในอนาคตมีความยืดหยุ่นและมั่นคงในการรับส่งข้อมูลวิทยาศาสตร์กลับมายังโลกได้มากกว่าเดิม
โดยปกติแล้ว ภารกิจของนาซาจะต้องพึ่งพาข้อมูลสำคัญอย่างยิ่งในการนำทาง การตรวจสอบสถานะของยาน และการส่งผลการวิจัยกลับสู่พื้นโลก ซึ่งเทคโนโลยีแถบความถี่กว้าง (Wideband Technology) ที่นำมาทดสอบในครั้งนี้จะเข้ามาช่วยอุดช่องโหว่เรื่องสัญญาณขาดหาย เพราะหากเครือข่ายใดเครือข่ายหนึ่งเกิดขัดข้อง ยานอวกาศจะสามารถสลับไปใช้บริการของอีกเครือข่ายได้ทันที ช่วยให้การทำงานต่อเนื่องและลดความเสี่ยงในการสูญเสียข้อมูลสำคัญ
เควิน ค็อกกินส์ ผู้ช่วยผู้บริหารโครงการสื่อสารและการนำทางอวกาศ (SCaN) ณ สำนักงานใหญ่ของนาซาในกรุงวอชิงตัน ระบุว่าความสำเร็จของภารกิจนี้ได้เปลี่ยนมุมมองของอุตสาหกรรมการสื่อสารผ่านดาวเทียมไปอย่างสิ้นเชิง โดยการทดสอบพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าการทำงานร่วมกันระหว่างเครือข่ายรัฐบาลและเอกชนในวงโคจรใกล้โลกนั้นเป็นไปได้จริง และนาซามีแผนที่จะขยายขีดความสามารถนี้ไปยังโครงการสำรวจดวงจันทร์และดาวอังคารในลำดับถัดไป เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับพันธมิตรด้านอวกาศเชิงพาณิชย์
สำหรับการทดสอบนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 โดยอุปกรณ์รับส่งสัญญาณได้รับการติดตั้งบนดาวเทียมในภารกิจ “บาร์ด” (BARD) ของบริษัท ยอร์ก สเปซ ซิสเต็มส์ และส่งขึ้นสู่วงโคจรต่ำของโลก อุปกรณ์ดังกล่าวถูกออกแบบมาให้รองรับย่านความถี่เคเอ (Ka-band) ซึ่งเป็นย่านความถี่มาตรฐานที่ทั้งนาซาและเอกชนนิยมใช้ ผลการทดสอบแสดงให้เห็นว่าตัวอุปกรณ์สามารถรับคำสั่งและส่งข้อมูลความเร็วสูงผ่านกองเรือดาวเทียมสื่อสารและติดตามข้อมูล (TDRS) ของนาซา สลับกับเครือข่ายดาวเทียมของภาคเอกชนอย่าง เอสอีเอส (SES) และ ไวแอแซต (Viasat) ได้อย่างสมบูรณ์
ความสำเร็จที่เกิดขึ้นทำให้นาซาตัดสินใจขยายระยะเวลาทดสอบออกไปอีก 12 เดือน เพื่อทดสอบการส่งข้อมูลตรงสู่โลก (Direct-to-Earth) ร่วมกับบริษัทสวีดิช สเปซ คอร์ปอเรชัน ในช่วงต้นปี พ.ศ. 2569 โดยโครงการนี้จะดำเนินการต่อเนื่องไปจนถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2570 ซึ่งเป้าหมายสูงสุดคือภายในปี พ.ศ. 2574 นาซาจะปรับเปลี่ยนรูปแบบจากการสร้างเครือข่ายเอง เป็นการจัดซื้อบริการรับส่งข้อมูลผ่านดาวเทียมจากบริษัทในสหรัฐฯ สำหรับภารกิจวิทยาศาสตร์ในวงโคจรต่ำของโลกอย่างเต็มตัว
ระบบ “เพ็กซ์” ไม่ได้เป็นเพียงแค่การปรับปรุงการรับส่งสัญญาณ แต่คือการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานอวกาศในอนาคตที่เปิดกว้างและมีประสิทธิภาพมากขึ้น การที่ยานอวกาศไม่ถูกจำกัดอยู่กับเครือข่ายเดียวอีกต่อไป จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถเข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็วและแม่นยำขึ้น นำไปสู่การค้นพบใหม่ ๆ ในจักรวาลที่ไร้ขีดจำกัด
ข้อมูลอ้างอิง: NASA
- NASA’s Wideband Technology Demo Proves Space Missions are Free to Roam
