รถสำรวจคิวริออซิตี (Curiosity Rover) ของนาซาส่งภาพถ่ายล่าสุดจากที่ราบสูงบนเนินเขาชาร์ป เผยให้เห็นทัศนียภาพอันน่าทึ่งของภูมิประเทศที่เต็มไปด้วยร่องรอยทางธรณีวิทยาอันซับซ้อน ซึ่งหุ่นยนต์นักสำรวจตัวนี้ได้ใช้เวลาเดินทางและศึกษาวิจัยมานานกว่าหนึ่งทศวรรษ
ภาพพาโนรามาที่สวยงามนี้เป็นการผสมผสานภาพถ่ายที่บันทึกไว้ในช่วงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2568 โดยกล้องนำทางของคิวริออซิตี ครอบคลุมช่วงเวลาสองวันบนดาวอังคาร หรือที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า “โซล” (Sol) คือโซลที่ 4,722 และ 4,723 ทีมงานได้บันทึกภาพขาวดำในช่วงเวลา 16:15 น. ตามเวลาท้องถิ่นของดาวอังคาร และอีกครั้งในช่วงเช้าเวลา 08:20 น. ของวันถัดไป จากนั้นจึงนำมาตัดต่อรวมกันและแต่งแต้มด้วยโทนสีน้ำเงินเย็นตาและสีเหลืองอบอุ่น เพื่อแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของแสงสว่างที่สาดส่องลงบนพื้นผิวในแต่ละช่วงเวลาของวัน ซึ่งการเพิ่มสีสันนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์และคนทั่วไปสามารถสังเกตรายละเอียดของสภาพภูมิประเทศที่แตกต่างกันได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
ในมุมมองใหม่นี้ รถสำรวจคิวริออซิตีจอดอยู่บนสันเขาที่สามารถมองลงไปเห็นพื้นที่ที่เรียกว่า “บ็อกซ์เวิร์ก” (Boxwork) ซึ่งเป็นเครือข่ายของสันแร่ธาตุที่ทับซ้อนกันอย่างวิจิตรบรรจง ร่องรอยเหล่านี้เกิดขึ้นเมื่อหลายพันล้านปีก่อนจากการที่น้ำใต้ดินไหลผ่านรอยแตกของหิน เมื่อเวลาผ่านไป กระแสลมได้กัดเซาะเนื้อหินส่วนที่อ่อนนุ่มกว่าให้หลุดลอกออกไป เหลือทิ้งไว้เพียงเส้นแร่ธาตุที่แข็งตัวแล้วซึ่งปรากฏให้เห็นในปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจพื้นที่แถบนี้เป็นพิเศษ เพราะมันคือบันทึกทางธรรมชาติที่เก็บรักษาหลักฐานการไหลเวียนของน้ำในอดีต รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมบนดาวอังคารที่เคยเกิดขึ้นเมื่อนานมาแล้ว
หากสังเกตบริเวณด้านหน้าของภาพ จะเห็นรอยล้อของรถสำรวจที่แสดงถึงการเดินทางอย่างเชื่องช้าแต่มั่นคงในการปีนขึ้นสู่เขาชาร์ป ซึ่งเป็นภูเขาที่มีความสูงถึง 5 กิโลเมตร ตั้งอยู่ใจกลางหลุมอุกกาบาตเกล เขาแห่งนี้เป้าหมายหลักในการศึกษาวิจัยของคิวริออซิตีมาตั้งแต่เริ่มลงจอดเมื่อปี พ.ศ. 2555 โดยล่าสุดรถสำรวจได้ใช้สว่านที่ปลายแขนกลเจาะเก็บตัวอย่างหินจากบนสันเขา ณ บริเนณที่ถูกตั้งชื่อว่า “เนวาโด ซาจามา” (Nevado Sajama) นอกจากนี้ในระยะไกลออกไปประมาณ 40 กิโลเมตร ยังสามารถมองเห็นขอบของหลุมอุกกาบาตเกลที่ตัดกับเส้นขอบฟ้าได้อย่างชัดเจน
ภารกิจหลักของคิวริออซิตีในขณะนี้คือการศึกษาชั้นหินตะกอนที่บันทึกช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านของดาวอังคาร จากโลกที่เคยชุ่มชื้นและอาจเอื้อต่อการดำรงชีวิต ไปสู่ดาวเคราะห์ที่หนาวเย็นและแห้งแล้งดังเช่นในปัจจุบัน การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี เนื้อสัมผัสของหิน และเส้นแร่ธาตุ จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ปะติดปะต่อเรื่องราวว่าน้ำเคยเคลื่อนที่ผ่านหลุมอุกกาบาตเกลอย่างไร และสภาพแวดล้อมโบราณเหล่านั้นเคยเหมาะสมต่อการดำรงอยู่ของจุลินทรีย์ตัวเล็กๆ หรือไม่
ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ทีมควบคุมภารกิจได้เพิ่มขีดความสามารถในการทำงานของรถสำรวจให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยการปรับปรุงระบบให้สามารถทำงานหลายอย่างพร้อมกันได้ (Multitasking) และมีความเป็นอิสระมากขึ้น ทำให้คิวริออซิตีสามารถทำการสังเกตการณ์ทางวิทยาศาสตร์ไปพร้อมๆ กับการสื่อสารกับดาวเทียมที่โคจรอยู่รอบดาวอังคาร ซึ่งช่วยเพิ่มผลผลิตทางวิทยาศาสตร์ให้สูงสุดแม้ว่าแหล่งพลังงานนิวเคลียร์ของรถจะเริ่มเสื่อมถอยลงตามกาลเวลาก็ตาม กว่า 13 ปีที่ปฏิบัติภารกิจบนดาวอังคาร คิวริออซิตีได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าดาวเคราะห์สีแดงดวงนี้ยังมีเรื่องราวที่น่าตื่นเต้นอีกมากมายที่รอการค้นพบ
ข้อมูลอ้างอิง: Space. com
- NASA’s Curiosity rover sends stunning new panorama from high on Mars’ Mount Sharp
