กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลบันทึกภาพปรากฏการณ์หาชมยากของกาแล็กซีชนิดก้นหอย NGC 4388 ที่กำลังสูญเสียก๊าซภายในตัวอย่างมหาศาล ขณะที่มันกำลังเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงผ่านสภาพแวดล้อมที่หนาแน่นไปด้วยสสารระหว่างกาแล็กซี เผยให้เห็นกลุ่มก๊าซที่พวยพุ่งออกมาคล้ายกับควันที่ถูกกระแสลมพัดพาไป
กาแล็กซี NGC 4388 ตั้งอยู่ห่างจากโลกออกไปประมาณ 60 ล้านปีแสง ในบริเวณกลุ่มดาวหญิงสาว โดย NGC 4388 อาศัยอยู่ในกระจุกกาแล็กซีหญิงสาว ซึ่งเป็นอาณาจักรของกาแล็กซีขนาดมหึมาที่ประกอบด้วยสมาชิกมากกว่าหนึ่งพันกาแล็กซี และถือเป็นกระจุกกาแล็กซีขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้กับทางช้างเผือกของเรามากที่สุด ในภาพล่าสุดนี้เรามองเห็น NGC 4388 ในลักษณะเอียงข้างจนเกือบเห็นขอบด้านข้าง ทำให้เราสังเกตเห็นรายละเอียดที่น่าสนใจซึ่งไม่เคยปรากฏชัดเจนมาก่อนในภาพถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2559 นั่นคือกลุ่มก๊าซที่พุ่งออกมาจากนิวเคลียสหรือใจกลางกาแล็กซี แล้วลอยละล่องออกไปทางมุมขวาล่างของภาพ
สาเหตุที่ทำให้ก๊าซเหล่านี้หลุดลอยออกมานั้นเกิดจากสสารที่อยู่ระหว่างกาแล็กซี แม้ว่าอวกาศระหว่างกาแล็กซีดูเหมือนจะว่างเปล่า แต่ในความเป็นจริงกลับเต็มไปด้วยก๊าซร้อนเบาบางที่เรียกว่าสสารระหว่างกระจุกกาแล็กซี เมื่อ NGC 4388 พุ่งตัวผ่านสสารเหล่านี้ด้วยความเร็วสูง แรงดันจากก๊าซร้อนภายนอกจะเข้าปะทะและรีดเอาก๊าซภายในจานของกาแล็กซีให้หลุดกระเด็นออกมาด้านหลัง
สำหรับแสงสว่างเรืองรองที่เกิดขึ้นในกลุ่มก๊าซดังกล่าวนั้น นักดาราศาสตร์สันนิษฐานว่าเกิดจากพลังงานมหาศาลที่แผ่ออกมาจากใจกลางกาแล็กซี ซึ่งเป็นที่ตั้งของหลุมดำมวลยิ่งยวด พลังงานจากการหมุนวนของก๊าซรอบหลุมดำที่ร้อนจัดจนกลายเป็นจานพอกพูนมวลได้แผ่รังสีออกมาทำให้อะตอมของก๊าซเกิดการแตกตัวเป็นไอออนและส่องสว่างขึ้น นอกจากนี้ยังมีคลื่นกระแทกจากการเคลื่อนที่ที่อาจเป็นปัจจัยเสริมที่ทำให้ก๊าซส่วนที่อยู่ห่างออกไปเกิดการเรืองแสงขึ้นมาด้วยเช่นกัน
การค้นพบครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสังเกตการณ์ที่มุ่งเน้นการศึกษาเทววัตถุที่มีนิวเคลียสกาแล็กซีกัมมันต์หรือมีหลุมดำที่กำลังกลืนกินสสารอย่างรุนแรง ข้อมูลใหม่ที่ฮับเบิลบันทึกได้ในหลายช่วงคลื่นแสงช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นร่องรอยของก๊าซที่แตกตัวเป็นไอออนเหล่านี้ได้อย่างชัดเจนมากขึ้น ช่วยให้เราเข้าใจถึงวิวัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของกาแล็กซีภายใต้สภาพแวดล้อมที่รุนแรงในเอกภพได้ดียิ่งขึ้น
ข้อมูลอ้างอิง: NASA
- Hubble Glimpses Galactic Gas Making a Getaway
