แม้ว่าชื่อของ พลโท ฝั่ม ตวน (Phạm Tuân) จะเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะนักบินอวกาศคนแรกของประเทศเวียดนามที่เด็ก ๆ ทั่วประเทศเวียดนามต่างเติบโตมาพร้อมกับเรื่องราวการผจญภัยของเขา แต่ในระดับสากลนั้นยังมีข้อเท็จจริงที่น่าภาคภูมิใจยิ่งกว่า เพราะเขาไม่ได้เป็นเพียงตัวแทนของชาวเวียดนามเท่านั้น แต่ยังครองตำแหน่งบุคคลสัญชาติเอเชียคนแรกที่ได้สัมผัสอวกาศและโคจรรอบโลก ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญของประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศในระดับทวีป
ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2523 ท่ามกลางยุคสมัยแห่งการแข่งขันทางเทคโนโลยีอวกาศอย่างดุเดือด ฝั่ม ตวน ซึ่งขณะนั้นเป็นนักบินกองทัพอากาศผู้มีชื่อเสียงจากการปฏิบัติหน้าที่ในสงครามเวียดนาม ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งนักบินอวกาศวิจัย (Research Cosmonaut) ในโครงการอินเตอร์คอสมอส (Intercosmos) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสหภาพโซเวียตและประเทศพันธมิตร เขาออกเดินทางจากฐานยิงจรวดไบโกนุร์คอสโมโดรมด้วยยานโซยุซ 37 มุ่งหน้าสู่สถานีอวกาศซัลยุต 6 พร้อมกับนักบินอวกาศชาวโซเวียต วิคเตอร์ กอร์บัตโก การเดินทางครั้งนั้นไม่ใช่แค่การพิสูจน์ขีดความสามารถทางร่างกาย แต่เป็นการประกาศให้โลกได้เห็นว่าประตูสู่จักรวาลได้เปิดต้อนรับชาวเอเชียอย่างเป็นทางการแล้ว
ตลอดระยะเวลากว่า 7 วันที่ใช้ชีวิตอยู่บนสถานีอวกาศ พลโท ฝั่ม ตวน ได้ปฏิบัติภารกิจทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญหลายประการ โดยเฉพาะการทดลองทางชีววิทยาเกี่ยวกับต้น “แหนแดง” (Azolla) เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการปลูกพืชเพื่อสร้างระบบนิเวศหมุนเวียนและแหล่งอาหารในอวกาศ นอกจากนี้เขายังได้ทำการบันทึกภาพของประเทศเวียดนามจากวงโคจรโลก ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีค่าอย่างยิ่งต่อการสำรวจทรัพยากรธรรมชาติและการวางแผนพัฒนาประเทศในขณะนั้น การทดลองเหล่านี้พิสูจน์ให้เห็นว่าความรู้ทางวิทยาศาสตร์สามารถงอกเงยได้แม้ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ
ปัจจุบันในวัยกว่า 70 ปี พลโท ฝั่ม ตวน ได้เกษียณอายุราชการจากตำแหน่งผู้อำนวยการกรมอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ กระทรวงกลาโหมเวียดนาม แม้จะวางมือจากภารกิจทางทหารและอวกาศ แต่ยังคงเป็นบุคคลสำคัญที่ทรงอิทธิพลในสังคม โดยดำรงตำแหน่ง ประธานกิตติมศักดิ์ขององค์การบันทึกสถิติเวียดนาม (VietKings) และยังคงเดินสายส่งต่อแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นใหม่ทั่วประเทศ เมื่อเร็ว ๆ นี้ในปี พ.ศ. 2569 พลโท ฝั่ม ตวน ยังได้ร่วมพบปะและให้กำลังใจนักสำรวจอวกาศรุ่นใหม่ เพื่อย้ำเตือนว่าความฝันนั้นไม่มีค่าใช้จ่าย แต่การจะไปให้ถึงดวงดาวต้องอาศัยระเบียบวินัยและความมุ่งมั่นอย่างแท้จริง
- ข้อมูลอ้างอิง: PhạmTuân/Wikipedia
