องค์การอวกาศยุโรป (European Space Agency: ESA) ประสบความสำเร็จในการกลับมาติดต่อกับยานสำรวจในภารกิจ “โปรบา-ทรี” (Proba-3) ได้อีกครั้ง หลังจากยานลำดังกล่าวขาดการติดต่อนานกว่าหนึ่งเดือนจนเกือบถูกประกาศเป็นยานสูญหาย โดยความสำเร็จครั้งนี้เปรียบเสมือน “ปาฏิหาริย์แห่งห้วงอวกาศ” ที่ช่วยให้ภารกิจศึกษาชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์สามารถดำเนินต่อไปได้
เหตุการณ์ระลึกขวัญครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ยานสำรวจที่มีชื่อว่า “โคโรนากราฟ” (Coronagraph) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของภารกิจ ได้เกิดความผิดพลาดในระบบจนสูญเสียการควบคุมทิศทาง ส่งผลให้แผงเซลล์แสงอาทิตย์หันออกจากดวงอาทิตย์ ทำให้ไม่มีพลังงานเข้ามาประจุในแบตเตอรี่จนไฟหมดเกลี้ยง ยานจึงเข้าสู่ “โหมดเอาตัวรอด” และเงียบหายไปในอวกาศที่ระดับความสูงกว่า 60,000 กิโลเมตรเหนือพื้นโลก ทิ้งให้ยานคู่หูอย่าง “ออคคัลเทอร์” (Occulter) ต้องลอยลำอยู่เพียงลำพัง
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในช่วงดึกของวันพุธที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2569 เมื่อทีมวิศวกรในประเทศสเปนสังเกตพบสัญญาณชีพที่ริบหรี่ เนื่องจากตัวยานที่กำลังหมุนเคว้งอยู่นั้นได้หันแผงเซลล์แสงอาทิตย์ไปรับแสงแดดในช่วงเวลาสั้น ๆ โดยบังเอิญ พลังงานเพียงน้อยนิดนั้นเพียงพอที่จะทำให้เครื่องส่งสัญญาณทำงานได้ชั่วขณะ ทีมควบคุมจึงรีบใช้โอกาสนั้นส่งชุดคำสั่งเพื่อควบคุมทิศทางและกู้คืนระบบกลับมาได้สำเร็จ ปัจจุบันตัวยานสามารถหันหน้าเข้าหาดวงอาทิตย์เพื่อชาร์จไฟได้ตามปกติแล้ว
สำหรับภารกิจโปรบา-ทรีนั้นมีความพิเศษอย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นการใช้ยานอวกาศสองลำบินเกาะกลุ่มกันด้วยความแม่นยำสูงเพื่อจำลองปรากฏการณ์ “สุริยุปราคา” โดยยานลำหนึ่งจะทำหน้าที่เป็นโล่บังแสงสว่างจ้าจากตัวดวงอาทิตย์ เพื่อให้อีกลำสามารถถ่ายภาพ “โคโรนา” หรือชั้นบรรยากาศส่วนนอกของดวงอาทิตย์ที่มองเห็นได้ยาก ซึ่งปกติแล้วบนโลกเราจะเห็นได้เพียงไม่กี่นาทีในช่วงสุริยุปราคาเต็มดวงเท่านั้น แต่ภารกิจนี้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาข้อมูลได้ต่อเนื่องยาวนานหลายชั่วโมงต่อสัปดาห์
หลังจากนี้ ทีมวิศวกรขององค์การอวกาศยุโรปจะเริ่มทำการตรวจสอบอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ทีละขั้นตอน เพื่อประเมินความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในช่วงที่ยานขาดพลังงานไปนานหลายสัปดาห์ ก่อนจะเริ่มเดินหน้าภารกิจสร้างสุริยุปราคาจำลองเพื่อไขความลับของดวงอาทิตย์ต่อไป ซึ่งนับเป็นความหวังครั้งใหม่ของวงการดาราศาสตร์ระดับโลก
ข้อมูลอ้างอิง: Daily Galaxy
- Europe Just Restored Contact with a “Lost” Spacecraft After Weeks Adrift, Thanks to A Rare Alignment
