ในโลกของการสำรวจอวกาศที่ไร้พรมแดน เบื้องหลังความสำเร็จของยานสำรวจที่เดินทางไปไกลสุดขอบระบบสุริยะไม่ได้มีเพียงแค่นักบินอวกาศหรือเครื่องยนต์ขับดันเท่านั้น แต่ยังมี “สายใยสื่อสาร” ที่ทำหน้าที่รับส่งข้อมูลล้ำค่ากลับมายังโลก และหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่เป็นผู้ออกแบบระบบรับสัญญาณนี้คือคนไทยที่ชื่อว่า ดร.ธวัช วิรัตติพงศ์ วิศวกรผู้เชี่ยวชาญระดับสูงที่อุทิศเวลากว่า 40 ปี ในการทำงานร่วมกับองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา หรือนาซา (NASA) จนกลายเป็นบุคคลต้นแบบในวงการวิทยาศาสตร์ระดับสากล
เส้นทางสู่ดวงดาวของ ดร.ธวัช เริ่มต้นจากความมุ่งมั่นด้านการศึกษา โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก ณ มหาวิทยาลัยโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา ซึ่ง ดร.ธวัช ได้บ่มเพาะความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในด้านสนามแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetics) และระบบเสาอากาศ (Antenna Technology) ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการสื่อสารในระยะไกลระดับข้ามดาวเคราะห์ หลังจากสั่งสมประสบการณ์ในฐานะอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยเทกซัสเอแอนด์เอ็มได้เพียงปีเศษ ประตูสู่หน่วยงานอวกาศระดับโลกด้านเทคโนโลยีอวกาศก็เปิดต้อนรับ ดร.ธวัช เข้าสู่การทำงานที่นาซาอย่างเต็มตัว
จุดเริ่มต้นที่สำคัญเกิดขึ้นในฤดูร้อน พ.ศ. 2525 เมื่อ ดร.ธวัช ขณะนั้นเป็นอาจารย์อยู่ที่มหาวิทยาลัยเทกซัสเอแอนด์เอ็ม ได้รับโอกาสเข้าทำงานชั่วคราวที่ ห้องปฏิบัติการแรงขับเคลื่อนไอพ่น (JPL) ท่านได้รับมอบหมายงานที่ท้าทายอย่างยิ่ง คือการใช้ทฤษฎีทางเรขาคณิตของการเลี้ยวเบน (Geometrical Theory of Diffraction) มาออกแบบและคำนวณจานเสาอากาศ หนึ่งในผลงานชิ้นโบแดงของ ดร.ธวัช คือการออกแบบจานเสาอากาศขนาด 34 เมตร ณ สถานีโกลด์สโตน (Goldstone) รัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายสื่อสารห้วงอวกาศลึก (Deep Space Network)
ด้วยผลงานที่ยอดเยี่ยมเกินความคาดหมายของ Dr. Victor Galindo ผู้เชี่ยวชาญระดับโลกในขณะนั้น ทำให้ ดร.ธวัช ได้รับการตอบรับเข้าทำงานเป็นพนักงานประจำในเวลาต่อมา ซึ่งบทบาทหน้าที่หลักของ ดร.ธวัช ที่ NASA JPL การออกแบบ ประกอบ และติดตั้งเครื่องรับสัญญาณจากยานอวกาศ เปรียบเสมือนการสร้าง “หูฟัง” ที่มีความไวสูงสุดเพื่อคอยดักฟังเสียงจากยานสำรวจอวกาศแบบไร้มนุษย์ควบคุมที่เดินทางไปปฏิบัติภารกิจนอกโลก ระบบสื่อสารที่ท่านพัฒนาขึ้นนี้เองที่เป็นตัวกลางส่งผ่านภาพถ่ายพื้นผิวดาวอังคาร ข้อมูลชั้นบรรยากาศของดาวพฤหัสบดี หรือแม้แต่สัญญาณจากยานที่กำลังเดินทางออกสู่ห้วงอวกาศระหว่างดาว
แม้ในปัจจุบัน ดร.ธวัช จะมีอายุล่วงเลยเข้าสู่วัยกว่า 70 ปี ซึ่งเป็นวัยที่หลายคนเลือกพักผ่อน แต่ด้วยองค์ความรู้ที่ทรงคุณค่าและสุขภาพร่างกายที่ยังแข็งแรง ทางนาซาจึงยังคงไว้วางใจให้ปฏิบัติหน้าที่และร่วมขับเคลื่อนโครงการอวกาศที่สำคัญอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน ถือเป็นแรงบันดาลใจที่พิสูจน์ให้เห็นว่า ความสามารถของคนไทยนั้นมีศักยภาพสูงพอที่จะยืนหยัดและสร้างชื่อเสียงในระดับโลก
ข้อมูลอ้างอิง:
- Science in Action/NASA JPL
