สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ได้ออกแถลงการณ์ชี้แจงกรณีการนำส่งดาวเทียม THEOS-2A (ธีออส-2เอ) ขึ้นสู่วงโคจรไม่สำเร็จเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา โดยระบุสาเหตุเกิดจากความผิดปกติของจรวดนำส่งในช่วงท้าย ส่งผลให้ดาวเทียมไม่สามารถเข้าสู่วงโคจรได้ตามแผน อย่างไรก็ตาม ทางหน่วยงานยืนยันว่ามีประกันภัยที่ครอบคลุมการสร้างใหม่และการส่งใหม่อีกครั้ง และเหตุการณ์นี้ไม่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชน
เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันจันทร์ที่ 12 มกราคม 2569 เวลา 11.48 น. ตามเวลาประเทศไทย จรวด PSLV-C62 (พีเอสแอลวี-ซี 62) ขององค์การวิจัยอวกาศอินเดีย หรือ ISRO ได้ทะยานขึ้นจากฐานปล่อยเพื่อนำส่งดาวเทียม THEOS-2A ของไทย พร้อมด้วยดาวเทียมร่วมภารกิจอีก 15 ดวง แต่ในระหว่างการปฏิบัติภารกิจ ได้เกิดเหตุขัดข้องทางเทคนิคในช่วงท้ายของการทำงานในจรวดท่อนที่ 3 (Stage 3) โดยระบบควบคุมการทรงตัวของจรวดทำงานผิดปกติ ส่งผลให้วิถีการบินเบี่ยงเบนไปจากเส้นทางที่คำนวณไว้ ทำให้ไม่สามารถนำส่งดาวเทียมทั้งหมดเข้าสู่วงโคจรที่กำหนดได้สำเร็จ
จากการประเมินสถานการณ์ล่าสุดโดย ISRO คาดการณ์ว่าตัวจรวดและดาวเทียมทั้งหมดจะตกลงกลับสู่โลก โดยจะถูกเผาไหม้ไปกับความร้อนมหาศาลในชั้นบรรยากาศ เหนือน่านฟ้ามหาสมุทรอินเดียตอนใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่ห่างไกลจากชุมชนและแผ่นดิน จึงมั่นใจได้ว่าจะไม่มีความเสี่ยงหรืออันตรายต่อประชาชนและทรัพย์สินบนภาคพื้นดินแต่อย่างใด
แม้จะเป็นเรื่องน่าเสียดายที่ภารกิจในครั้งนี้ไม่บรรลุผลตามเป้าหมาย แต่ในทางเทคนิคแล้ว จรวดตระกูล PSLV ถือเป็นหนึ่งในจรวดที่มีความน่าเชื่อถือสูงระดับโลก โดยมีประวัติการนำส่งมาแล้วถึง 63 ครั้ง และประสบความสำเร็จถึง 60 ครั้ง คิดเป็นอัตราความสำเร็จสูงถึงร้อยละ 95.24 ซึ่งถือเป็นมาตรฐานระดับสูงในอุตสาหกรรมอวกาศ อีกทั้งยังเป็นจรวดที่ถูกออกแบบมาเพื่อส่งดาวเทียมในระดับความสูง 500 กิโลเมตร ซึ่งตรงกับโจทย์การออกแบบของ THEOS-2A พอดี เหตุการณ์ครั้งนี้จึงถือเป็นเหตุขัดข้องสุดวิสัยที่เกิดขึ้นได้ยาก
สำหรับแนวทางการดำเนินการต่อไป GISTDA ได้เตรียมความพร้อมในการรับมือความเสี่ยงไว้ล่วงหน้าแล้ว โดยดาวเทียม THEOS-2A ได้มีการทำประกันภัยการนำส่งดาวเทียม (Launch Insurance) ไว้อย่างครบถ้วน ซึ่งกรมธรรม์นี้ครอบคลุมค่าใช้จ่ายทั้งในส่วนของการสร้างดาวเทียมดวงใหม่ (Rebuilt) และการดำเนินการนำส่งขึ้นสู่อวกาศอีกครั้ง (Relaunch) โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการหารือรายละเอียดร่วมกัน และเมื่อได้ข้อสรุปที่ชัดเจน ทาง GISTDA จะแจ้งความคืบหน้าให้สาธารณชนทราบโดยเร็ว
ถึงแม้ดาวเทียม THEOS-2A จะยังไม่ได้ทำหน้าที่ในวงโคจรตามที่ตั้งใจไว้ แต่กระบวนการพัฒนาดาวเทียมดวงนี้ได้สร้างคุณค่าที่สำคัญยิ่งกว่าตัววัตถุ นั่นคือการพิสูจน์ความสามารถของทีมวิศวกรไทยที่ได้ลงมือสร้างและพัฒนาดาวเทียมด้วยตนเอง องค์ความรู้และประสบการณ์ที่สั่งสมมาจากการสร้าง THEOS-2A ยังคงอยู่กับบุคลากรของ GISTDA อย่างครบถ้วน และจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาดาวเทียมดวงใหม่ เพื่อยกระดับขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีอวกาศของไทยให้ก้าวหน้าและนำมาพัฒนาประเทศในทุกมิติอย่างยั่งยืนต่อไป
- ข้อมูลอ้างอิง: GISTDA
