คุณเคยแหงนมองท้องฟ้ายามค่ำคืนแล้วตั้งคำถามกับตัวเองหรือไม่ว่า “อวกาศที่เราเห็นนั้น แท้จริงแล้วมีความกว้างใหญ่แค่ไหน?” คำถามนี้อาจฟังดูเรียบง่าย แต่คำตอบของมันกลับซับซ้อนและน่าทึ่งกว่าที่เราคิดไว้มาก ลองขยายกรอบจินตนาการและเดินทางเพื่อทำความเข้าใจขนาดของเอกภพ (Universe) ไปพร้อม ๆ กัน
เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น ลองจินตนาการว่าเราสามารถขับรถยนต์ด้วยความเร็วระดับรถวิ่งบนทางด่วน พุ่งตรงออกไปในอวกาศได้ หากจุดหมายปลายทางของเราคือดาวพลูโต (Pluto) ซึ่งอยู่บริเวณขอบนอกของระบบสุริยะ (Solar System) เราจะต้องใช้เวลาเหยียบคันเร่งนานถึง 6,000 ปี!
นี่เป็นเพียงแค่การเดินทางภายในระบบสุริยะของเราเท่านั้น
เมื่อเราก้าวข้ามขอบเขตของระบบสุริยะออกไป ระยะทางในหน่วยกิโลเมตรที่เราคุ้นเคยจะกลายเป็นตัวเลขที่มหาศาลจนยากจะทำความเข้าใจ นักดาราศาสตร์จึงต้องเปลี่ยนมาใช้หน่วยวัดที่เรียกว่า “ปีแสง” (Light-year)
แสงเดินทางด้วยความเร็วประมาณ 300,000 กิโลเมตรต่อวินาที ดังนั้น ระยะทาง 1 ปีแสงจึงเท่ากับระยะทางที่แสงเดินทางได้ในเวลา 1 ปี ซึ่งมีค่าประมาณ 9.46 ล้านล้านกิโลเมตร ลองคิดดูว่า แค่ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ของเราที่สุด ก็ยังอยู่ห่างออกไปถึงประมาณ 4 ปีแสงแล้ว
ขยับสเกลให้ใหญ่ขึ้นมาอีกนิด กาแล็กซีทางช้างเผือก (Milky Way Galaxy) ซึ่งเป็นบ้านเกิดของเรานั้น มีขนาดความกว้างข้ามผ่าน (Diameter) ถึงประมาณ 100,000 ปีแสง
และจากการศึกษาภาพถ่ายห้วงอวกาศลึก (Deep field images) ทำให้เราทราบความจริงอันน่าตื่นตะลึงว่า ในเอกภพนี้ไม่ได้มีแค่เรา แต่ยังมีกาแล็กซีอื่น ๆ อีกหลายแสนล้าน หรืออาจมากถึง “ล้านล้าน” กาแล็กซี
ด้วยศักยภาพของกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์ (James Webb Space Telescope – JWST) มนุษย์สามารถสังเกตเห็นแสงจากกาแล็กซีอันห่างไกลที่เดินทางผ่านอวกาศมานานถึง 13,500 ล้านปี
แต่จุดที่สำคัญและซับซ้อนที่สุดคือ เอกภพของเรากำลังขยายตัว (Expanding universe) อยู่ตลอดเวลา กาแล็กซีโบราณที่เราเห็นแสงของมันเมื่อ 13,500 ล้านปีก่อนนั้น ในปัจจุบันได้เคลื่อนที่ห่างออกไปไกลกว่านั้นมาก หากคำนวณทางคณิตศาสตร์ เราจะประเมินได้ว่า “เอกภพที่สังเกตได้” (Observable universe) ในปัจจุบันนี้ มีขนาดกว้างถึงประมาณ 92,000 ล้านปีแสง!
แต่เชื่อหรือไม่ว่า เอกภพที่แท้จริงนั้นใหญ่กว่าส่วนที่เรามองเห็นได้อีกมาก และจุดที่ทำให้เรื่องนี้ยิ่งลึกลับท้าทายก็คือ จนถึงทุกวันนี้ วิทยาศาสตร์ก็ยังไม่อาจฟันธงได้ว่าเอกภพของเรามีขอบเขตจำกัด (Finite) หรือเป็นพื้นที่กว้างใหญ่ระดับอนันต์ (Infinite) กันแน่ เรายังไม่มีตัวเลขประเมินขนาดที่แท้จริงของเอกภพทั้งหมดที่น่าเชื่อถือได้เลย
ยิ่งเราศึกษาและประดิษฐ์เทคโนโลยีเพื่อมองออกไปในอวกาศได้ไกลมากเท่าไร เราก็ยิ่งตระหนักได้ว่ามนุษย์และโลกใบนี้เป็นเพียงฝุ่นละอองเล็ก ๆ ในมหาสมุทรแห่งความว่างเปล่าอันกว้างใหญ่ไพศาล การไขความลับของเอกภพจึงเป็นเหมือนจิ๊กซอว์ชิ้นใหญ่ที่รอให้เราค้นหาต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด
แล้วคุณคิดว่าอวกาศนี้จะมีขอบเขตสิ้นสุดลงที่ตรงไหน?
ข้อมูลอ้างอิง: NASA Astrophysicist / Dr.Amber Straughn
- How Big is Space? We Asked a NASA Expert
