วงการดาราศาสตร์ต้องตื่นตะลึงกับการค้นพบครั้งประวัติศาสตร์ เมื่อทีมนักวิทยาศาสตร์ประกาศความสำเร็จในการค้นพบสัญญาณที่อาจเป็นดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดวงใหม่มากถึง 10,091 ดวง การค้นพบนี้ได้มาจากชุดข้อมูลเก่าที่เคยถูกมองว่ายากเกินกว่าจะวิเคราะห์ได้ ซึ่งความสำเร็จครั้งนี้อาจทำให้จำนวนดาวเคราะห์ต่างดาวที่มนุษยชาติรู้จักเพิ่มขึ้นจากเดิมถึง 3 เท่าตัวเลยทีเดียว
จุดเริ่มต้นของการค้นพบนี้มาจากข้อมูลของดาวเทียมสำรวจดาวเคราะห์นอกระบบ หรือดาวเทียมเทสส์ (TESS) ขององค์การนาซา ซึ่งทำหน้าที่ค้นหาโลกใบใหม่นับตั้งแต่เริ่มปฏิบัติภารกิจในปี พ.ศ. 2561 โดยปกติแล้วดาวเทียมเทสส์จะใช้วิธีการมองหาดาวเคราะห์ที่เรียกว่า “วิธีการผ่านหน้า” (Transit method) หลักการของวิธีนี้คือเมื่อดาวเคราะห์โคจรผ่านหน้าดาวฤกษ์ของมัน แสงจากดาวฤกษ์ที่ส่องมาถึงเราจะลดลงเพียงเล็กน้อยชั่วขณะหนึ่งคล้ายกับการเกิดสุริยุปราคา การตรวจจับความสว่างนี้เองที่ทำให้นักดาราศาสตร์รู้ว่ามีดาวเคราะห์ซ่อนตัวอยู่
อย่างไรก็ตาม ในอดีตนักดาราศาสตร์มุ่งเน้นไปที่การสำรวจดาวฤกษ์ที่สว่างสุกใสเป็นหลัก เนื่องจากข้อมูลแสงจากดาวฤกษ์ที่ริบหรี่นั้นเต็มไปด้วยสัญญาณรบกวนจนทำให้การมองหาดาวเคราะห์ดูเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ แต่ทีมวิจัยกลุ่มนี้ได้นำข้อมูลเส้นโค้งแสงกว่า 83 ล้านชุดจากปีแรกของภารกิจดาวเทียมเทสส์มาปัดฝุ่นวิเคราะห์ใหม่ พวกเขาสร้างระบบที่ผสานเทคโนโลยี Machine learning เข้ามาช่วยคัดกรองข้อมูลอย่างละเอียดจนสามารถเจาะลึกไปถึงกลุ่มดาวฤกษ์ที่ริบหรี่มาก ๆ ในระดับโชติมาตร หรือความสว่างระดับ 16 ได้สำเร็จ
ผลลัพธ์ที่ได้นั้นเหนือความคาดหมาย ระบบสามารถคัดกรองพบว่าที่ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะได้รวมทั้งสิ้น 11,554 ดวง และเมื่อนำไปเทียบกับฐานข้อมูลเดิมก็พบว่ามีถึง 10,091 ดวงที่เป็นการค้นพบใหม่เอี่ยมที่ไม่เคยมีใครสังเกตเห็นมาก่อน ยิ่งไปกว่านั้น เพื่อพิสูจน์ว่าระบบตรวจสอบนี้แม่นยำและใช้งานได้จริง ทีมวิจัยได้ใช้กล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดินส่องสำรวจซ้ำจนยืนยันการมีอยู่จริงของดาวเคราะห์ดวงหนึ่งในกลุ่มนี้ได้สำเร็จ โดยมันเป็นดาวเคราะห์ก๊าซขนาดมหึมาที่มีอุณหภูมิสูงจัด หรือที่นักวิทยาศาสตร์เรียกกันว่า “ดาวพฤหัสบดีร้อน” (Hot Jupiter)
การใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลมหาศาลนี้ กำลังพลิกโฉมหน้าวงการดาราศาสตร์ มันแสดงให้เห็นว่ายังมีโลกต่างดาวอีกนับหมื่นดวงที่ซ่อนตัวอยู่รอบดาวฤกษ์อันริบหรี่รอให้เราค้นพบ ขั้นตอนต่อไปของนักวิทยาศาสตร์คือการใช้กล้องโทรทรรศน์ที่มีความละเอียดสูงเพื่อยืนยันตัวตนของว่าที่ดาวเคราะห์เหล่านี้ทีละดวง ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เราเข้าใจการกำเนิดของระบบสุริยะอื่น ๆ และอาจนำเราไปสู่การค้นพบดาวเคราะห์ที่มีสภาพแวดล้อมเหมาะสมต่อสิ่งมีชีวิตในท้ายที่สุด
ข้อมูลอ้างอิง: Live Science
- Scientists identify 10,000 ‘impossible’ exoplanet candidates, potentially tripling the number of known alien worlds
