ก้าวสำคัญของวงการเทคโนโลยีอวกาศไทยกำลังจะเกิดขึ้นอีกครั้ง เมื่อดาวเทียม KNACKSAT-2 ผลงานการออกแบบและพัฒนาโดยฝีมือคนไทยเกือบทั้งหมด มีกำหนดการปล่อยออกจาก Kibo Module (โมดูลของ JAXA ประเทศญี่ปุ่น) สถานีอวกาศนานาชาติ เพื่อเข้าสู่ตำแหน่งวงโคจรอย่างเป็นทางการในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 นี้ โดยดาวเทียมดวงนี้ไม่เพียงแต่เป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าทางวิศวกรรม แต่ยังเป็นพื้นที่แห่งโอกาสที่รวมความฝันของเยาวชนและหน่วยงานวิจัยไทยขึ้นสู่ห้วงอวกาศ
ดาวเทียม KNACKSAT-2 พัฒนาขึ้นโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ร่วมกับเครือข่ายพันธมิตรหลายภาคส่วน ความโดดเด่นที่น่าภาคภูมิใจคือการใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่ผลิตภายในประเทศไทยสูงถึงร้อยละ 98 ตัวดาวเทียมถูกออกแบบในรูปแบบคิวบ์แซต (CubeSat) ขนาด 3 ยูนิต หรือมีลักษณะเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมขนาดประมาณ 30 x 10 x 10 เซนติเมตร ซึ่งแม้จะมีขนาดกะทัดรัดแต่กลับบรรจุระบบอุปกรณ์รับส่งสัญญาณและเครื่องมือทดลองทางวิทยาศาสตร์ หรือที่เรียกว่า น้ำหนักบรรทุก (Payload) ได้มากถึง 10 ระบบ
ดร.พงศธร สายสุจริต อาจารย์ประจำภาควิชาวิศกรรมเครื่องกลและการบินอวกาศ มจพ. หัวหน้าโครงการ
หนึ่งในความพิเศษของภารกิจนี้คือการส่งต่อแรงบันดาลใจสู่คนรุ่นใหม่ โดยย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2565 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. ได้จัดกิจกรรมแข่งขัน “Space Youth Challenge: ยอดเยาวชนคนอวกาศ 2022” ซึ่งผู้ชนะเลิศอย่างทีม MVPJA EVO. II จากโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับโอกาสสุดพิเศษจากบริษัท เอ็นบีสเปซ จำกัด ในการสลักชื่อสมาชิกทีมลงบนแผ่นอะลูมิเนียมเพื่อร่วมเดินทางไปกับดาวเทียมดวงนี้ เป็นการตอกย้ำว่าอวกาศไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับเยาวชนไทยอีกต่อไป
ในเชิงยุทธศาสตร์ KNACKSAT-2 ทำหน้าที่เป็น แพลตฟอร์มแบ่งปันทรัพยากร (Ride Sharing Platform) ซึ่งเป็นโมเดลธุรกิจและวิจัยที่ช่วยให้หน่วยงานต่างๆ สามารถเข้าถึงอวกาศได้ในราคาที่ประหยัดขึ้น โดยการร่วมกันออกค่าใช้จ่ายในการพัฒนาและนำส่ง ในปัจจุบันมีหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศเข้าร่วมส่งอุปกรณ์ขึ้นไปทดสอบรวม 7 รายการ จาก 6 หน่วยงาน อาทิ บริษัท เอไอเอส จำกัด (มหาชน), สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ, ไปจนถึงความร่วมมือระดับภูมิภาคจากมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และเนปาล
การปล่อยดาวเทียมในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนหมุดหมายที่พิสูจน์ว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการเป็นตัวกลางเพื่อขับเคลื่อนเทคโนโลยีอวกาศในระดับสากล สำหรับผู้ที่สนใจร่วมเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ครั้งนี้ สามารถติดตามการถ่ายทอดสดและการเสวนาเส้นทางจาก KNACKSAT-1 สู่ KNACKSAT-2 ได้ ณ อุทยานเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ในวันอังคารที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ตั้งแต่เวลา 13.00 น. เป็นต้นไป โดยกำหนดการปล่อยดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรจริงจะอยู่ในช่วงเวลาประมาณ 15.00 น. ถึง 16.15 น.
- ข้อมูลอ้างอิง: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.)
