แจเร็ด ไอแซกแมน ผู้อำนวยการองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือนาซา ออกมาตอกย้ำจุดยืนอย่างชัดเจนในการสนับสนุนให้มีการทบทวนสถานะของดาวพลูโตเพื่อให้กลับมาเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ของระบบสุริยะอีกครั้ง หลังจากถูกปรับลดสถานะลงเป็นเพียงดาวเคราะห์แคระเมื่อ 20 ปีก่อน โดยเขาระบุว่านาซากำลังเตรียมผลักดันงานวิจัยใหม่ ๆ สู่ประชาคมวิทยาศาสตร์เพื่อรื้อฟื้นการถกเถียงในประเด็นนี้อย่างจริงจัง
ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2549 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลได้สร้างความฮือฮาไปทั่วโลกด้วยการลงมติถอดดาวพลูโตออกจากการเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ของระบบสุริยะ และจัดประเภทใหม่ให้เป็น “ดาวเคราะห์แคระ” สาเหตุหลักมาจากการกำหนดนิยามใหม่ของดาวเคราะห์ ซึ่งระบุว่าวัตถุท้องฟ้าที่จะเป็นดาวเคราะห์ได้นั้นจะต้องโคจรรอบดาวฤกษ์ มีมวลมากพอที่จะทำให้แรงโน้มถ่วงดึงดูดตัวเองจนมีรูปร่างเกือบเป็นทรงกลม และที่สำคัญคือต้องสามารถกวาดล้างวัตถุอื่น ๆ ออกไปจากบริเวณวงโคจรของตัวเองได้ แต่ดาวพลูโตซึ่งมีขนาดความกว้างเพียงประมาณ 2,250 กิโลเมตร ไม่มีแรงโน้มถ่วงมากพอที่จะกวาดล้างเศษซากวัตถุในวงโคจรของตนเองได้ จึงไม่ผ่านเกณฑ์ข้อสุดท้ายนี้
ปัจจุบันดาวพลูโตที่หนาวเหน็บ เต็มไปด้วยภูเขา หลุมอุกกาบาต และธารน้ำแข็ง โคจรอยู่ท่ามกลางวัตถุน้ำแข็งมากมายในบริเวณที่เรียกว่าแถบไคเปอร์ ซึ่งอยู่รอบนอกสุดของระบบสุริยะถัดจากวงโคจรของดาวเนปจูน โดยยานอวกาศเพียงลำเดียวที่เคยเดินทางไปสำรวจดาวพลูโตอย่างใกล้ชิดคือ ยานนิวฮอไรซันส์ ของนาซาที่บินผ่านและเก็บข้อมูลเมื่อปี พ.ศ. 2558
อย่างไรก็ตาม กลุ่มผู้สนับสนุนดาวพลูโตจำนวนมากยังคงมองว่าการลดสถานะดังกล่าวเป็นสิ่งที่ไม่ยุติธรรม หนึ่งในนั้นคือ แจเร็ด ไอแซกแมน ซึ่งเพิ่งเข้ารับตำแหน่งผู้อำนวยการนาซาเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 ล่าสุดเมื่อวันอังคารที่ 28 เมษายน 2569 เขาได้เข้าให้การต่อหน้าคณะกรรมาธิการวุฒิสภาสหรัฐฯ เกี่ยวกับงบประมาณของนาซา ในระหว่างนั้นเขาถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับประเด็นของดาวพลูโต ไอแซกแมนตอบอย่างชัดเจนว่าเขาอยู่ในกลุ่มที่สนับสนุนให้พลูโตกลับมาเป็นดาวเคราะห์อีกครั้ง พร้อมเผยว่านาซากำลังเตรียมงานวิจัยหลายชิ้นเพื่อนำเสนอต่อประชาคมวิทยาศาสตร์ให้กลับมาพิจารณาเรื่องนี้ใหม่
นอกจากผู้อำนวยการนาซาแล้ว ยังมีบุคคลสำคัญอีกหลายคนที่ร่วมสนับสนุนแนวคิดนี้ ไม่ว่าจะเป็น แอลัน สเติร์น หัวหน้านักวิจัยของภารกิจนิวฮอไรซันส์ ซึ่งเสนอให้ใช้นิยามดาวเคราะห์โดยพิจารณาจากปัจจัยด้านธรณีวิทยาและชั้นบรรยากาศเป็นหลัก หรือแม้นักแสดงฮอลลีวูดชื่อดังอย่าง วิลเลียม แชตเนอร์ ก็เคยออกมาเรียกร้องผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยขอให้ อีลอน มัสก์ ซีอีโอของสเปซเอ็กซ์ ช่วยพูดคุยกับประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ให้ออกคำสั่งฝ่ายบริหารเพื่อคืนสถานะให้พลูโต ซึ่งมัสก์ก็ตอบรับว่าเขาสนับสนุนแนวคิดนี้เช่นกัน
ดาวพลูโตถูกค้นพบครั้งแรกในปี พ.ศ. 2473 โดย ไคลด์ ทอมบอ นักดาราศาสตร์ชาวอเมริกัน หลังจากที่ เพอร์ซิวัล โลเวลล์ ได้ตั้งทฤษฎีทำนายการมีอยู่ของดาวเคราะห์ดวงนี้ไว้ก่อนหน้าถึง 30 ปี ส่วนชื่อ “พลูโต” นั้นมาจากคำแนะนำของเด็กหญิงชาวอังกฤษวัย 11 ปีชื่อ เวเนเชีย เบอร์นีย์ ซึ่งตั้งตามชื่อเทพเจ้าแห่งยมโลกตามตำนานโรมัน
แม้จะมีการสนับสนุนอย่างแข็งขันจากบุคคลระดับสูงและผู้มีชื่อเสียงมากมาย แต่การคืนสถานะดาวเคราะห์ให้พลูโตก็ยังคงเป็นเส้นทางที่ท้าทาย เพราะแม้นาซาหรือแม้แต่ผู้นำประเทศจะมีบทบาทสนับสนุน แต่สิทธิ์ขาดในการกำหนดนิยามและการจัดประเภทวัตถุท้องฟ้ายังคงเป็นของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ความเคลื่อนไหวของนาซาในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนการจุดประกายความหวังครั้งใหญ่ให้กับแวดวงวิทยาศาสตร์และผู้ที่รักดาวพลูโตทั่วโลก ซึ่งเราคงต้องติดตามกันต่อไปว่าข้อมูลการวิจัยใหม่ ๆ ของนาซาจะมีน้ำหนักมากพอที่จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมาตรฐานทางดาราศาสตร์ได้อีกครั้งหรือไม่ในอนาคต
ข้อมูลอ้างอิง: USA Today
- Make Pluto a planet again,’ NASA chief says at US senate hearing
