การทำความเข้าใจขอบเขตอันหนาวเหน็บและห่างไกลที่สุดของระบบสุริยะเคยเป็นเพียงความฝันของนักดาราศาสตร์ จนกระทั่งองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือนาซา (NASA) ได้จุดประกายประวัติศาสตร์หน้าใหม่ด้วยการส่งยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ (New Horizons) ออกเดินทางไปสำรวจดาวพลูโต (Pluto) และวัตถุน้ำแข็งในแถบไคเปอร์ (Kuiper Belt) เป็นครั้งแรก ภารกิจนี้ไม่เพียงแต่พลิกโฉมความรู้เดิมที่เราเคยมีต่อดาวเคราะห์แคระดวงนี้ แต่ยังเปิดประตูสู่การศึกษาโครงสร้างยุคกำเนิดระบบสุริยะที่ถูกแช่แข็งไว้นานกว่า 4,000 ล้านปี
ยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ (New Horizons) ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2549 ด้วยจรวดขับดันที่ทรงพลังที่สุดในยุคนั้น ทำให้มันกลายเป็นยานอวกาศที่เดินทางออกจากโลกด้วยความเร็วเริ่มต้นสูงที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยสร้างมา เป้าหมายหลักของภารกิจนี้คือการเดินทางข้ามระบบสุริยะเพื่อไปสำรวจอาณาเขตโซนที่ 3 ซึ่งเต็มไปด้วยวัตถุน้ำแข็งขนาดเล็กและดาวเคราะห์แคระมากมาย ในระหว่างการเดินทางอันยาวนาน ยานได้บินโฉบเข้าใกล้ดาวพฤหัสบดี (Jupiter) ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 เพื่ออาศัยแรงโน้มถ่วงมหาศาลของดาวเคราะห์ยักษ์ดวงนี้เป็นเสมือนสลิงช็อตเหวี่ยงตัวยานให้มีความเร็วเพิ่มขึ้น ซึ่งเทคนิคนี้ช่วยย่นระยะเวลาการเดินทางไปสู่เป้าหมายหลักได้ถึง 3 ปี พร้อมกันนี้ยานยังได้ทดสอบระบบอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์และเก็บข้อมูลพายุบนดาวพฤหัสบดีไปในตัว
ภาพถ่ายของดาวพลูโต ที่บันทึกโดยยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ของนาซา ขณะบินผ่านระบบดาวพลูโตเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 โดยเข้าใกล้ดาวพลูโตในระยะ 12,500 กิโลเมตร
|
ช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์มาถึงในวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 เมื่อยานนิวฮอไรซันส์ (New Horizons) บินโฉบเข้าใกล้ดาวพลูโตในระยะประชิดมากที่สุด หลังจากฝ่าฟันระยะทางกว่า 4,800 ล้านกิโลเมตรจากโลก ภาพถ่ายที่ส่งกลับมาสร้างความตกตะลึงให้กับนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก เพราะสิ่งที่ปรากฏไม่ใช่ก้อนหินน้ำแข็งที่ตายแล้วอย่างที่หลายคนคาดคิด แต่กลับเป็นโลกที่มีพลวัตสูง มีภูเขาน้ำแข็งที่สูงตระหง่านเทียบเท่าเทือกเขาร็อกกี มีที่ราบน้ำแข็งไนโตรเจนรูปหัวใจอันโด่งดังซึ่งมีชื่อว่า ทอมบอเรจิโอ (Tombaugh Regio) รวมถึงมีชั้นบรรยากาศสีฟ้าที่บางเบา นอกจากนี้ยานยังได้สำรวจคารอน (Charon) ซึ่งเป็นดวงจันทร์บริวารดวงใหญ่ที่สุด และเปิดเผยให้เห็นหุบเหวลึกและขั้วดาวสีแดงที่แปลกประหลาด
 ยานนิวฮอไรซันส์ของนาซา บันทึกภาพถ่ายสีแบบปรับปรุงให้คมชัดสูงภาพนี้ของดวงจันทร์คารอน (Charon) เพียงไม่นานก่อนเข้าใกล้ที่สุดเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 |
การผจญภัยของยานลำนี้ไม่ได้สิ้นสุดแค่ที่ดาวพลูโต ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2562 ยานนิวฮอไรซันส์ได้สร้างประวัติศาสตร์อีกครั้งด้วยการบินโฉบวัตถุในแถบไคเปอร์ (Kuiper Belt) ที่มีชื่อว่า อาร์โรคอท (Arrokoth) ซึ่งอยู่ห่างจากโลกออกไปไกลถึง 6,500 ล้านกิโลเมตร วัตถุอวกาศแห่งนี้มีรูปร่างคล้ายตุ๊กตาหิมะสีแดง เกิดจากการชนและรวมตัวกันอย่างนุ่มนวลของวัตถุสองก้อนในยุคเริ่มต้นของระบบสุริยะ การสำรวจครั้งนี้ถือเป็นการสังเกตการณ์วัตถุอวกาศที่อยู่ไกลที่สุดและมีความเก่าแก่ดั้งเดิมที่สุดเท่าที่มนุษยชาติเคยส่งยานไปถึง
ปัจจุบัน ยานนิวฮอไรซันส์ยังคงเดินทางมุ่งหน้าลึกลงไปในแถบไคเปอร์ (Kuiper Belt) เพื่อสำรวจสภาพแวดล้อม ข้อมูลอนุภาค และความหนาแน่นของฝุ่นในห้วงอวกาศอันมืดมิด แม้จะอยู่ไกลแสนไกลจนสัญญาณวิทยุต้องใช้เวลาเดินทางหลายชั่วโมงกว่าจะมาถึงโลก แต่วีรบุรุษนักสำรวจลำนี้ก็ยังคงทำหน้าที่ส่งข้อมูลอันล้ำค่ากลับมาอย่างต่อเนื่อง ภารกิจที่ไม่มีวันสิ้นสุดนี้ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ขีดจำกัดของมนุษย์สามารถขยายออกไปได้ไกลตราบเท่าที่ความกระหายใคร่รู้ในเอกภพของเรายังคงอยู่
