ไทย–จีน จับมือรุก “เศรษฐกิจอวกาศ” ปั้นระบบนิเวศเทคโนโลยีขั้นสูง ยกระดับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

เมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2569 ณ โรงแรมอวานี รัชดา กรุงเทพมหานคร สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ได้เข้าร่วมแสดงวิสัยทัศน์ในเวทีเสวนานานาชาติ “จีนในฤดูใบไม้ผลิ: การพัฒนาของจีนและโอกาสของโลก” โดยมุ่งเน้นการกระชับความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์ด้านอวกาศระหว่างไทยและจีน เพื่อผลักดันให้เทคโนโลยีอวกาศกลายเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจยุคใหม่และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน

ดร.ปกรณ์ อาภาพันธุ์ ผู้อำนวยการ GISTDA เปิดเผยว่าในปัจจุบัน “อวกาศ” ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการสำรวจไกลตัวอีกต่อไป แต่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นฐานเศรษฐกิจใหม่ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศในระยะยาว การจะขับเคลื่อนภารกิจนี้ให้ประสบความสำเร็จจำเป็นต้องสร้าง “ระบบนิเวศอวกาศ” ที่แข็งแรง ซึ่งหมายถึงการเชื่อมโยงการทำงานตั้งแต่การวิจัยพื้นฐาน การพัฒนางานวิศวกรรมขั้นสูง การสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัย ไปจนถึงการบ่มเพาะบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้เกิดการนำเทคโนโลยีไปใช้ประโยชน์ได้จริงทั้งในเชิงพาณิชย์และสังคม

สำหรับความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและประเทศจีนนั้นมีความเข้มแข็ง เริ่มตั้งแต่ส่วนต้นน้ำที่เน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีดาวเทียม เช่น โครงการ THEOS Constellation และกลุ่มดาวเทียมอัจฉริยะ ส่วนกลางน้ำที่มุ่งเน้นการวิจัยและทดลองทางวิทยาศาสตร์เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ เช่น อุปกรณ์ตรวจวัดอนุภาคพลังงานสูง MATCH (Moon-Aiming Thai-Chinese Hodoscope) เพื่อใช้ตรวจจับรังสีคอสมิกและอนุภาคจากดวงอาทิตย์ในวงโคจรรอบดวงจันทร์ และส่วนปลายน้ำที่เป็นการนำข้อมูลหรือเทคโนโลยีอวกาศมาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและสนับสนุนภาคธุรกิจ เช่น ศูนย์ข้อมูลดาวเทียมลุ่มน้ำโขง (LMCRSDA) เพื่อใช้ในการบริหารจัดการน้ำ การเกษตรอัจฉริยะ และการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในแถบอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

นอกเหนือจากตัวดาวเทียมแล้ว ยังมีความคืบหน้าของโครงการ “Thai First Astronaut” ซึ่งจีนให้การสนับสนุนทั้งด้านการฝึกอบรมบุคลากรและการเข้าใช้งานสถานีอวกาศจีน (Tiangong Space Station) เพื่อให้นักบินอวกาศไทยสามารถขึ้นไปทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำได้จริงในอนาคตอันใกล้

โดย GISTDA ในฐานะหน่วยงานหลักภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมที่จะเป็นแกนกลางในการบูรณาการนโยบายและเทคโนโลยีเหล่านี้ให้เกิดเป็นรูปธรรม

ในอนาคตอันใกล้ ประเทศไทยมุ่งหวังที่จะดึงดูดการลงทุนจากภาคอุตสาหกรรมอวกาศชั้นนำของจีนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบนิเวศอวกาศในไทย ซึ่งจะช่วยส่งเสริมให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการสร้างนวัตกรรมที่สามารถแข่งขันได้ในระดับสากล การก้าวกระโดดสู่เศรษฐกิจอวกาศในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนการวางรากฐานสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศไทยเติบโตได้อย่างมั่นคงท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีโลก

• ข้อมูลอ้างอิง: GISTDA