หากพูดถึงดวงจันทร์ที่แปลกประหลาดและมีสีสันสะดุดตาที่สุดในระบบสุริยะ คงหนีไม่พ้นดวงจันทร์ที่สาดส่องด้วยประกายสีเหลืองสดใสอย่างไอโอ (Io) บริวารสุดขั้วของดาวพฤหัสบดี (Jupiter) ภาพถ่ายนี้คือความพยายามของนักวิทยาศาสตร์ที่จะแสดงให้เห็นว่า หากมนุษย์ทั่วไปมองดวงดาวแห่งนี้ด้วยตาเปล่า เราจะมองเห็นสีสันที่แท้จริง (True color) ของมันเป็นอย่างไร
ภาพถ่ายนี้บันทึกไว้เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2542 โดยยานอวกาศกาลิเลโอ (Galileo) ซึ่งทำหน้าที่โคจรสำรวจระบบของดาวพฤหัสบดีมาอย่างยาวนานระหว่างปี พ.ศ. 2538 ถึง พ.ศ. 2546 สีเหลืองอร่ามอันเป็นเอกลักษณ์ของไอโอนั้นไม่ได้เกิดจากพืชพรรณหรือสิ่งมีชีวิตใดๆ แต่มาจากส่วนประกอบหลักอย่างกำมะถัน (Sulfur) และหินซิลิเกตหลอมเหลว (Molten silicate rock) มีระบบภูเขาไฟที่ยังมีพลังและคุกรุ่นอยู่ตลอดเวลาทั่วทั้งดวงดาว ซึ่งเกิดจากอิทธิพลของแรงโน้มถ่วงไทดัล (Tidal gravity) อันมหาศาลจากดาวพฤหัสบดีที่คอยดึงและบีบอัดดวงจันทร์ไอโออย่างรุนแรง ประกอบกับการถูกรบกวนแรงเหวี่ยงจากดวงจันทร์บริวารหลักดวงอื่นๆ ในกลุ่มดวงจันทร์กาลิเลียน (Galilean moons) การเสียดสีกันอย่างหนักหน่วงภายในดวงดาวได้ก่อให้เกิดความร้อนมหาศาล จนทำให้ชั้นหินหลอมเหลวเดือดปะทุและระเบิดทะลุพื้นผิวขึ้นมาอย่างเกรี้ยวกราด
การตื่นตัวของภูเขาไฟบนดวงจันทร์ไอโอนั้นมีระดับความรุนแรงมากเสียจนกล่าวได้ว่า มันกำลังพลิกเอาเนื้อในของดวงดาวออกมาด้านนอกอย่างต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น ลาวาที่ปะทุออกมาบางส่วนยังมีความร้อนจัดเสียจนสามารถเรืองแสงสว่างวาบได้ในความมืดมิดของอวกาศ นับเป็นหนึ่งในวัตถุท้องฟ้าที่มีพลวัตและน่าทึ่งที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยทำการสำรวจมา
- เครดิตภาพ: NASA, JPL, Galileo Project
