ยานสำรวจคิวริออซิตี (Curiosity rover) ของนาซา (NASA) ค้นพบโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่น่าทึ่งบริเวณแอ่งหลุมอุกกาบาตเกล (Gale Crater) บนดาวอังคาร ซึ่งมีลักษณะเป็นแนวเส้นตัดกันคล้ายกับใยแมงมุมที่เรียกว่า บ็อกซ์เวิร์ก (Boxwork) รายงานล่าสุดเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 ระบุว่าโครงสร้างดังกล่าวถูกพบบริเวณร่องเขาเกดิซวัลลิส (Gediz Vallis) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจอย่างมากเนื่องจากเป็นร่องรอยของทางน้ำโบราณ การค้นพบนี้ไม่เพียงแต่สร้างความประหลาดใจในด้านความสวยงามทางธรณีวิทยา แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยยืนยันถึงการมีอยู่ของน้ำในสถานะของเหลวที่เคยไหลเวียนอยู่ใต้พื้นผิวดาวอังคารเมื่อหลายพันล้านปีก่อนอย่างชัดเจน
โครงสร้างบ็อกซ์เวิร์กเกิดขึ้นจากกระบวนการทางธรรมชาติที่ซับซ้อน เริ่มต้นจากการที่น้ำซึ่งละลายด้วยแร่ธาตุไหลซึมเข้าไปตามรอยแตกของหินตะกอน ในขณะที่ดาวอังคารยังมีความชุ่มชื้นอยู่ แร่ธาตุเหล่านั้นโดยเฉพาะแคลเซียมซัลเฟต (Calcium sulfate) หรือยิปซัม ได้ตกตะกอนและแข็งตัวกลายเป็นแกนหินที่มีความทนทานสูงอยู่ภายในรอยแยก ต่อมาเมื่อเวลาผ่านไปหลายล้านปี สภาพอากาศและลมพายุบนดาวแดงได้กัดเซาะเนื้อหินดั้งเดิมที่อ่อนแอกว่าให้สลายตัวไป เหลือทิ้งไว้เพียงแนวแร่ธาตุที่แข็งแกร่งซึ่งขัดสานกันเป็นโครงข่ายรูปทรงเรขาคณิตโผล่พ้นเหนือพื้นดินคล้ายกับรังผึ้งหรือใยแมงมุมขนาดใหญ่ที่แผ่กระจายไปทั่วพื้นที่ ซึ่งปกติแล้วโครงสร้างแบบนี้มักพบเห็นได้ตามผนังถ้ำบนโลกเป็นส่วนใหญ่
การค้นพบในครั้งนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เห็นภาพการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาของดาวอังคารได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในช่วงรอยต่อที่ดาวอังคารเริ่มเปลี่ยนจากดาวเคราะห์ที่มีน้ำอุดมสมบูรณ์ไปสู่ความแห้งแล้งอย่างสุดขั้ว ข้อมูลภาพถ่ายความละเอียดสูงจากยานคิวริออซิตีแสดงให้เห็นว่ากระบวนการเกิดบ็อกซ์เวิร์กบนดาวอังคารมีลักษณะคล้ายคลึงกับที่พบบนโลก เช่น ในถ้ำวินด์เคฟ (Wind Cave) ของสหรัฐอเมริกา ช่วยให้นักวิจัยสามารถเปรียบเทียบสภาพแวดล้อมในอดีตของดาวเคราะห์ทั้งสองดวงได้แม่นยำขึ้น ภารกิจสำรวจของยานคิวริออซิตีจะยังคงดำเนินต่อไปเพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของหินเหล่านี้ ซึ่งอาจนำไปสู่การค้นพบร่องรอยของสิ่งมีชีวิตโบราณหรือสารประกอบอินทรีย์ที่อาจหลบซ่อนอยู่ในโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่ซับซ้อนนี้ต่อไปในอนาคต
ข้อมูลอ้างอิง: BBC Sky at Night
- NASA rover captures weird ‘spiderwebs’ on Mars
