นาซาประกาศเลือกบริษัทสเปซเอกซ์ (SpaceX) ให้เป็นผู้รับผิดชอบในการติดตั้งและส่งมอบเทคโนโลยีระบบสื่อสารด้วยเลเซอร์ (Laser communications) สำหรับภารกิจอาร์ทิมิส 3 (Artemis III) ที่มีกำหนดการเดินทางในปี พ.ศ. 2570 เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ชมบนโลกได้เกาะติดหน้าจอรับชมภาพและวิดีโอความละเอียดสูงจากระบบกล้องบนยานอวกาศโอไรออน (Orion) ในขณะที่นักบินอวกาศทั้ง 4 คนกำลังทำการทดสอบระบบนัดพบและเชื่อมต่อยานอวกาศ (Rendezvous and docking) ระหว่างยานโอไรออนกับระบบยานลงจอดเชิงพาณิชย์ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการเตรียมความพร้อมพานักบินอวกาศกลับไปลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์อีกครั้งภายในปี พ.ศ. 2571
เพื่อเสริมประสิทธิภาพให้กับระบบสื่อสารเดิมของยานโอไรออน นาซาจะติดตั้งอุปกรณ์รับส่งสัญญาณเลเซอร์ขนาดเล็กของสตาร์ลิงก์ จำนวน 2 ชุดไว้ที่บริเวณโครงสร้างภายนอกของตัวยานอวกาศ ซึ่งอุปกรณ์ดังกล่าวเป็นเทคโนโลยีรับส่งข้อมูลระหว่างกันด้วยเลเซอร์ (Laser crosslink) แบบเดียวกับที่สเปซเอกซ์พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ในกลุ่มดาวเทียมอินเทอร์เน็ตสตาร์ลิงก์ (Starlink) บนวงโคจร โดยระบบนี้จะทำหน้าที่ยิงสัญญาณดาวน์ลิงก์ข้อมูลภาพถ่ายและวิดีโอความละเอียดสูงระดับ 4K ส่งตรงกลับมายังศูนย์ควบคุมภารกิจที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน (Johnson Space Center) ในเมืองฮิวสตัน รัฐเทกซัส ซึ่งระบบสื่อสารแบบออปติคัลหรือเลเซอร์นี้ จะใช้คลื่นแสงอินฟราเรดที่ตาเปล่ามองไม่เห็น ทำให้นำส่งข้อมูลได้ในปริมาณที่มากกว่าระบบคลื่นความถี่วิทยุแบบดั้งเดิมหลายเท่าในการส่งสัญญาณเพียงครั้งเดียว
ก่อนหน้านี้ นาซาเคยทดสอบระบบสื่อสารเชิงแสงนี้ประสบความสำเร็จมาแล้วในภารกิจอาร์ทิมิส 2 โดยส่งวิดีโอความละเอียดสูง แผนขั้นตอนการบิน ภาพถ่าย ข้อมูลวิศวกรรม ข้อมูลวิทยาศาสตร์ รวมถึงการสื่อสารด้วยเสียงจากยานโอไรออนกลับมายังสถานีภาคพื้นดินบนโลกได้อย่างราบรื่นในขณะที่ยานอยู่ในตำแหน่งระนาบสายตา
สำหรับสเปซเอกซ์นั้น เคยสาธิตระบบสื่อสารเลเซอร์นี้ให้แก่นาซาภายใต้ข้อตกลงว่าด้วยบทบัญญัติการเดินทางอวกาศระหว่างภารกิจการบินอวกาศของพลเรือนเฟรมทู (Fram2) เมื่อปี พ.ศ. 2568 และยังเคยนำโครงข่ายดาวเทียมสตาร์ลิงก์มาใช้ส่งข้อมูลเทเลเมทรีรวมถึงสัญญาณวิดีโอในระหว่างการทดสอบบินของยานสตาร์ชิป (Starship) แบบเรียลไทม์ ซึ่งอุปกรณ์เลเซอร์ขนาดเล็กที่จะนำมาติดบนยานโอไรออนในรอบนี้ ได้รับการพัฒนาต่อยอดมาจากระบบเลเซอร์มากกว่า 25,000 ชุดที่กำลังทำงานอยู่บนวงโคจรในปัจจุบัน ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ระยะยาวในการผลักดันระบบบริการถ่ายทอดสัญญาณผ่านดาวเทียมรอบวงโคจรโลกให้ก้าวสู่ระบบพาณิชย์อย่างเต็มรูปแบบ
ข้อมูลอ้างอิง: NASA/Jimi Russell
- NASA Taps SpaceX’s Starlink to Deliver Artemis III Imagery from Orion
