ประเทศไทยกำลังขยับตัวครั้งสำคัญบนเวทีเทคโนโลยีอวกาศระดับโลก เมื่อ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สดร. (NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ลงนามบันทึกข้อตกลงความเข้าใจกับ ห้องปฏิบัติการสำรวจอวกาศห้วงลึกแห่งชาติจีน หรือดีเซล (Deep Space Exploration Laboratory: DSEL) ภายใต้ องค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) เพื่อร่วมกันจัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมด้านวิศวกรรมการสำรวจอวกาศห้วงลึก (DSEL-NARIT Joint Laboratory in Deep-Space Exploration Engineering) แห่งแรกของไทย ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการสำรวจดวงจันทร์และอวกาศห้วงลึกอย่างเต็มรูปแบบ
การจัดตั้งห้องปฏิบัติการในครั้งนี้ ประกอบด้วยห้องวิจัยหลัก 3 ด้าน คือ ด้านการพัฒนาอุปกรณ์วิทยาศาสตร์สำหรับยานอวกาศ ด้านระบบนำร่อง นำทาง และควบคุมยานอวกาศ และด้านหุ่นยนต์สำรวจกับธรณีวิทยาอวกาศ ควบคู่ไปกับการบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์ของไทย ด้วยการเชื่อมต่อกล้องโทรทรรศน์วิทยุแห่งชาติเข้ากับเครือข่ายอินเทอร์เฟอโรเมทรีฐานรากยาวมาก หรือวีแอลบีไอ (Very Long Baseline Interferometry: VLBI) ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถการดักจับสัญญาณวิทยุจากห้วงอวกาศอันห่างไกลได้อย่างแม่นยำ ความร่วมมือนี้เป็นหัวใจสำคัญในการต่อยอดจากโครงการที่ไทยร่วมพัฒนาอุปกรณ์วิทยาศาสตร์อย่าง CE-7 MATCH บนยานฉางเอ๋อ 7 ที่มีกำหนดปล่อยสู่อวกาศในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2569 และอุปกรณ์ตรวจวัดนิวตรอน CE-8 ALIGN บนยานฉางเอ๋อ 8 ของจีน
การปักหมุดสถานีวิจัยร่วมกับมหาอำนาจด้านอวกาศอย่างประเทศจีนในครั้งนี้ ส่งผลดีเชิงยุทธศาสตร์แก่ประเทศไทยใน 3 มิติหลัก มิติแรกคือ การเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยีขั้นสูง จากเดิมที่เป็นผู้นำเข้าเทคโนโลยีสู่การเป็นผู้ร่วมสร้างชิ้นส่วนอุปกรณ์วิทยาศาสตร์และหุ่นยนต์สำรวจที่ใช้งานจริงในภารกิจดวงจันทร์ มิติที่สองคือการพัฒนากำลังคนและแก้ปัญหาสมองไหล ผ่านโครงการแลกเปลี่ยนนักวิจัยและการฝึกอบรมขั้นสูง ทำให้นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรไทยได้ทำงานวิจัยระดับแนวหน้า เช่น การวิเคราะห์ตัวอย่างดินจากดวงจันทร์ที่จะเกิดขึ้นในห้องแล็บแห่งนี้ และมิติสุดท้ายคือโอกาสทางธุรกิจในระบบเศรษฐกิจอวกาศ การเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานของไทยเข้ากับเครือข่ายอวกาศระดับโลก จะช่วยยกระดับขีดความสามารถของภาคอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องและสตาร์ทอัปไทย ให้เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของการสำรวจอวกาศเชิงพาณิชย์ที่เป็นเม็ดเงินมหาศาลในอนาคต
- ข้อมูลอ้างอิง: สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)
