ภาพถ่ายความละเอียดสูงของวัตถุรูปร่างคล้ายถั่วลิสงนี้คือ ดาวเคราะห์น้อย (Asteroid) ที่มีชื่อว่า อิโตะกะวะ (Itokawa) ซึ่งไม่เพียงแต่มีรูปร่างที่แปลกตา แต่ยังซ่อนความลับสำคัญเกี่ยวกับการก่อกำเนิดระบบสุริยะของเราเอาไว้ภายใน ภาพอันน่าทึ่งนี้ถูกบันทึกไว้โดยยานอวกาศฮายาบูสะ (Hayabusa) ขององค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ แจ็กซา (JAXA) ในระหว่างการโคจรเข้าใกล้เมื่อปี พ.ศ. 2548
จากการตรวจวัดระยะเวลาที่มีความแม่นยำสูงโดยใช้กล้องโทรทรรศน์ของหอดูดาวท้องฟ้าซีกใต้แห่งยุโรป ทีมนักดาราศาสตร์พบว่าแต่ละส่วนของดาวเคราะห์น้อยดวงนี้มีความหนาแน่นไม่เท่ากัน การค้นพบโครงสร้างภายในนี้นอกจากจะช่วยเปิดเผยความลับของการก่อตัวของดาวเคราะห์น้อยแล้ว ยังอาจให้ความกระจ่างเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อวัตถุอวกาศพุ่งชนกัน รวมถึงเป็นเบาะแสสำคัญในการทำความเข้าใจกระบวนการก่อตัวของดาวเคราะห์อีกด้วย
คำถามที่น่าสนใจคือเหตุใดพื้นผิวบางส่วนของดาวเคราะห์น้อยอิโตะกะวะ (Asteroid Itokawa) จึงดูเรียบเนียนอย่างน่าประหลาดและปราศจากหลุมอุกกาบาต คำตอบของปริศนานี้อยู่ที่พลศาสตร์ของตัวดาวเคราะห์น้อยเอง ซึ่งแท้จริงแล้วมันไม่ใช่ก้อนหินแข็งเพียงก้อนเดียว แต่เป็นเพียงกองเศษหินดินทรายที่มารวมตัวกันอย่างหลวม ๆ การวิเคราะห์บริเวณรอยต่อระหว่างพื้นที่เรียบและพื้นที่ขรุขระบ่งชี้ว่า แรงสั่นสะเทือนหรือการขยับตัวของดาวเคราะห์น้อยอาจทำให้เกิดการคัดแยกขนาดของก้อนหินใกล้พื้นผิว ซึ่งหินก้อนใหญ่จะถูกดันขึ้นสู่ด้านบนในลักษณะเดียวกับปรากฏการณ์คัดแยกขนาดเมล็ดถั่วบราซิล (Brazil nut effect) ยานฮายาบูสะได้ลงจอดบนหนึ่งในพื้นที่เรียบที่ได้รับการตั้งชื่อว่า ทะเลมิวเซส (MUSES Sea) และทำการเก็บตัวอย่างดินกลับมายังโลกได้สำเร็จ ซึ่งตัวอย่างเหล่านี้ได้มอบเบาะแสที่สำคัญยิ่งต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ยุคโบราณของระบบสุริยะ
แม้ในปัจจุบัน ดาวเคราะห์น้อยอิโตะกะวะซึ่งมีขนาดความกว้างประมาณ 0.5 กิโลเมตร จะยังคงโคจรอยู่ในอวกาศอย่างสงบ แต่ผลจากการจำลองด้วยคอมพิวเตอร์ของนักวิทยาศาสตร์ได้ชี้ให้เห็นว่า ดาวเคราะห์น้อยรูปร่างประหลาดดวงนี้อาจมีโอกาสพุ่งชนโลกของเราได้ภายในช่วงเวลาอีกไม่กี่ล้านปีข้างหน้า ซึ่งการศึกษาโครงสร้างและองค์ประกอบของมันไว้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะเป็นข้อมูลล้ำค่าสำหรับการเตรียมพร้อมรับมือภัยคุกคามจากอวกาศในอนาคตต่อไป
ข้อมูลอ้างอิง: ESO/JAXA
- Asteroid (25143) Itokawa seen in close-up
