กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลสร้างความตื่นตาตื่นใจอีกครั้งด้วยการจับภาพรายละเอียดเชิงลึกบริเวณใจกลางของ “เนบิวลาตาแมว” (Cat’s Eye Nebula) ผ่านอุปกรณ์สำรวจขั้นสูงที่เผยให้เห็นโครงสร้างอันสลับซับซ้อนของก๊าซที่พวยพุ่งออกมาจากดาวฤกษ์ที่กำลังดับสูญ ภาพนี้เปรียบเสมือนการบันทึกประวัติศาสตร์ผ่านฟอสซิลแห่งเอกภพที่บอกเล่าวิวัฒนาการในช่วงสุดท้ายก่อนที่ดาวฤกษ์จะมอดไหม้ไป
การสำรวจครั้งนี้ใช้เครื่องมือสำรวจขั้นสูง (Advanced Camera for Surveys หรือ ACS) บนกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล โดยเน้นไปที่ช่องสัญญาณความละเอียดสูงซึ่งถูกออกแบบมาเป็นพิเศษเพื่อบันทึกรายละเอียดขนาดเล็กในพื้นที่แคบ ๆ ช่วยให้นักดาราศาสตร์สามารถมองเห็นโครงสร้างที่หัวใจของเนบิวลาตาแมวได้อย่างชัดเจนอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ข้อมูลที่ได้รับเผยให้เห็นภาพของชั้นเปลือกก๊าซที่เรียงตัวซ้อนกันเป็นวงกลมสลับกับลำเจ็ตของก๊าซความเร็วสูง และกลุ่มก๊าซที่มีความหนาแน่นซึ่งถูกหล่อหลอมจากการปะทะกันของคลื่นกระแทก จนเกิดเป็นลวดลายที่ดูสวยงามเกินจริง
โครงสร้างที่ซับซ้อนเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเพื่อความสวยงาม แต่ทำหน้าที่เป็นบันทึกเหตุการณ์การสูญเสียมวลของดาวฤกษ์ที่อยู่ ณ จุดศูนย์กลางในแต่ละช่วงเวลา นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการปลดปล่อยมวลออกมาเป็นระยะเช่นนี้เปรียบได้กับ “ซากดึกดำบรรพ์แห่งเอกภพ” ที่บันทึกขั้นตอนวิวัฒนาการขั้นสุดท้ายของดาวฤกษ์ดวงนี้เอาไว้ โดยดาวฤกษ์จะค่อย ๆ สลัดเปลือกนอกของมันออกไปในอวกาศก่อนที่จะกลายเป็นดาวแคระขาวในที่สุด
ภาพถ่ายล่าสุดนี้ เราได้เห็นดาวฤกษ์ดวงหนึ่งที่กึ่งกลางซึ่งถูกห้อมล้อมด้วยฟองก๊าซสีขาวหลายชั้นและห่วงก๊าซที่ส่องสว่างในโทนสีฟ้าอ่อนไปจนถึงสีม่วงแดง ชั้นเปลือกทรงกลมเหล่านี้ถูกล้อมรอบด้วยรัศมีสีน้ำตาลที่ดูลึกลับ พร้อมมีกลุ่มเมฆก๊าซสีแดงกระจายตัวอยู่บริเวณด้านบนและด้านล่างของโครงสร้างหลัก การศึกษาเนบิวลาตาแมวในมุมมองใหม่นี้ช่วยให้นักดาราศาสตร์เข้าใจถึงกลไกการพ่นมวลสารของดาวฤกษ์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ของเราเมื่อถึงคราวสิ้นอายุขัย
ความสวยงามของเนบิวลาตาแมวในวันนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงงานศิลปะจากห้วงอวกาศเท่านั้น แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญในการไขปริศนาการตายของดวงดาวที่จะช่วยให้เราคาดการณ์อนาคตของระบบสุริยะได้ดียิ่งขึ้นในอีกหลายพันล้านปีข้างหน้า
______________
👨🚀 ข้อมูลอ้างอิง: ESA/Hubble & NASA
– Hubble’s new view of the Cat’s Eye Nebula
