บริษัท ไอสเปซ (ispace) ผู้ให้บริการขนส่งอวกาศสัญชาติญี่ปุ่นสร้างแรงสั่นสะเทือนให้แก่วงการเทคโนโลยีอวกาศเชิงพาณิชย์อีกครั้ง ด้วยการประกาศเปิดตัวธุรกิจขนส่งสินค้าไปดวงจันทร์ในรูปแบบแชร์พื้นที่ หรือ “ไรด์แชร์” (Ride-Share) ที่มีต้นทุนต่ำลง โดยทำสัญญาซื้อเนื้อที่ระวางบรรทุกน้ำหนัก 500 กิโลกรัม บนยานสตาร์ชิป (Starship) ของบริษัทสเปซเอกซ์ (SpaceX) ด้วยมูลค่าสัญญา 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1,725 ล้านบาท ซึ่งมีกำหนดการเดินทางไปลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์อย่างเร็วที่สุดภายในปี พ.ศ. 2573 พร้อมทั้งเตรียมพัฒนาตัวยานพาหนะบนพื้นผิวดวงจันทร์ (Lunar Surface Vehicle) เพื่อรองรับอุปกรณ์และสิ่งของจากลูกค้ารายย่อยทั่วโลกที่ร่วมเดินทางไปในเที่ยวบินเดียวกันนี้
โมเดลธุรกิจใหม่นี้ได้รับการนิยามว่าเป็นบริการ “ตัวรวมระบบเข้าสู่ดวงจันทร์” (Lunar Access Integrator) ซึ่งทำหน้าที่เสมือนเป็น “รถบัสอวกาศ” ที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อยที่ไม่มีทุนทรัพย์มากพอในการเหมาเที่ยวบิน สามารถแบ่งเช่าพื้นที่ส่งของได้ โดยจะเข้ามาเติมเต็มและทำงานควบคู่ไปกับยานลงจอดเฉพาะกิจของไอสเปซเองที่มีลักษณะเหมือน “รถแท็กซี่อวกาศ” ทาเคชิ ฮาคามาดะ (Takeshi Hakamada) ประธานบริหารของไอสเปซเปิดเผยว่า ทางสเปซเอกซ์เป็นฝ่ายเข้ามาเสนอไอเดียนี้ก่อน และความร่วมมือในครั้งนี้จะช่วยเร่งการเติบโตในตลาดโครงสร้างพื้นฐานบนดวงจันทร์ได้อย่างก้าวกระโดด แม้ว่าก่อนหน้านี้ไอสเปซจะประสบความล้มเหลวในการพยายามนำยานลงจอดอย่างนุ่มนวลบนดวงจันทร์ในปี พ.ศ. 2566 และ พ.ศ. 2568 ก็ตาม แต่บริษัทตั้งเป้าจะส่งยานลงจอดรุ่นใหม่ชื่อ อัลตรา (Ultra) จำนวน 3 ลำไปดวงจันทร์ให้สำเร็จภายในปี พ.ศ. 2573 รวมถึงภารกิจภายใต้โครงการบริการขนส่งสินค้าดวงจันทร์เชิงพาณิชย์ (Commercial Lunar Payload Services) ของนาซาด้วย
ทางด้านสเปซเอกซ์ โดยสเตฟานี เบดนาเรก (Stephanie Bednarek) รองประธานฝ่ายขายเชิงพาณิชย์ ได้แสดงความยินดีต่อความร่วมมือที่ขยายตัวขึ้นในครั้งนี้ เนื่องจากยานสตาร์ชิปเป็นระบบขนส่งอวกาศที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ 100% และถูกออกแบบมาเพื่อภารกิจดวงจันทร์รวมถึงดาวอังคารในอนาคต การจองพื้นที่ครั้งนี้ถือเป็นข้อผูกพันเชิงพาณิชย์ที่เป็นรูปธรรมที่สุดครั้งหนึ่ง และเป็นสัญญาณเด่นชัดว่าระบบเศรษฐกิจบนดวงจันทร์กำลังเปลี่ยนจากแนวคิดในกระดาษไปสู่การเซ็นสัญญาจ้างจริง โดยปัจจุบันนาซาก็มีแผนจะใช้ยานสตาร์ชิปในภารกิจพามนุษย์ลงจอดบนดวงจันทร์ครั้งแรกของโครงการอาร์ทิมิส (Artemis) ในปี พ.ศ. 2571 เช่นกัน ขณะที่ค่าบริการขนส่งในครั้งนี้เมื่อคำนวณแล้วจะอยู่ที่ตกกิโลกรัมละประมาณ 3.45 ล้านบาท แม้จะเป็นราคาที่สูงเมื่อเทียบกับระบบขนส่งบนโลก แต่สำหรับระบบขนส่งอวกาศเฉพาะทางแล้ว ถือเป็นราคาที่อาจเข้ามาปฏิวัติและเปิดประตูบานใหม่ให้แก่วิวัฒนาการการสำรวจเอกภพของมวลมนุษยชาติได้อย่างยั่งยืน
ข้อมูลอ้างอิง: ispace
- ispace’s Lunar Ride-Share
