ความรักในวิทยาศาสตร์ของใครหลายคนอาจเริ่มที่ดวงดาว แต่สำหรับ ดร. ยาอิตซา ลูนา-ครูซ (Dr. Yaítza Luna-Cruz) ผู้บริหาร Earth Science Division ณ สำนักงานใหญ่ NASA จุดเริ่มต้นของเธอกลับอยู่ที่สารานุกรมภาษาสเปนเพียงชุดเดียวที่คุณแม่ของเธอหยิบยื่นให้ แม้ว่าคุณแม่จะต้องออกจากโรงเรียนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพื่อมาดูแลครอบครัว แต่ท่านกลับให้ความสำคัญกับการศึกษาอย่างที่สุด ท่านยอมเสียสละทุกอย่างเพื่อให้ได้มาซึ่งสารานุกรมวิทยาศาสตร์ชุดนั้น และนั่นคือ “ที่ปรึกษา” คนแรกที่ทำให้เด็กหญิงยาอิตซาตกหลุมรักในวิชาฟิสิกส์อย่างถอนตัวไม่ขึ้น
ชีวิตการศึกษาของเธอนั้นถูกนิยามด้วยคำว่า “คนแรก” อย่างแท้จริง เริ่มต้นจากการเป็นนักศึกษาเพียงคนเดียวในชั้นเรียนที่ตัดสินใจเลือกเรียนวิชาเอกฟิสิกส์ (Physics) ณ มหาวิทยาลัยเปอร์โตริโก ณ มายากูเอซ (University of Puerto Rico at Mayagüez) ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทางที่โดดเดี่ยวแต่เต็มไปด้วยความมุ่งมั่น แรงผลักดันนี้ส่งผลให้เธอกลายเป็นนักศึกษาปริญญาโทคนแรกที่ทำวิทยานิพนธ์ด้านฟิสิกส์บรรยากาศ (Atmospheric Physics) และในท้ายที่สุดเธอก็สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการเป็นบุคคลแรกที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก ในสาขาฟิสิกส์บรรยากาศ จากโครงการดังกล่าว ซึ่งถือเป็นหลักไมล์สำคัญของวงการศึกษาในบ้านเกิดของเธอ
ผลงานการบุกเบิกที่โดดเด่นที่สุดอย่างหนึ่งของเธอ คือการมองเห็นช่องว่างที่สำคัญในเปอร์โตริโก ซึ่งในขณะนั้นยังขาดแคลนหลักสูตรและองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์บรรยากาศ (Atmospheric Sciences) และอุตุนิยมวิทยา (Meteorology) อย่างเป็นรูปธรรม เธอไม่ได้รอให้โอกาสเดินเข้ามาหา แต่เลือกที่จะสร้างมันขึ้นมาเองด้วยการก่อตั้งสาขานักศึกษาของสมาคมอุตุนิยมวิทยาแห่งอเมริกา (American Meteorological Society หรือ AMS) ขึ้นเป็นครั้งแรกในเปอร์โตริโก เพื่อสร้างเครือข่ายและโอกาสให้กับเยาวชนรุ่นหลังที่มีความฝันเฉกเช่นเดียวกับเธอ
ในวันนี้ ยาอิตซาไม่ได้เพียงแค่ทำงานวิจัยหรือบริหารโครงการอวกาศเท่านั้น แต่เธอกำลังทำหน้าที่เป็นแบบอย่างเพื่อให้คนรุ่นหลังที่ดูเหมือนเธอหรือมีภูมิหลังคล้ายเธอ ไม่ต้องเผชิญกับความโดดเดี่ยวอย่างที่เธอเคยผ่านมา เธอยึดมั่นในคติที่ว่า “คุณไม่สามารถเป็นในสิ่งที่คุณมองไม่เห็นได้” เธอจึงมุ่งมั่นทำหน้าที่เป็นแสงสว่างที่ช่วยให้ผู้อื่นมองเห็นความเป็นไปได้ในตัวเอง และนั่นคือหัวใจสำคัญของสิ่งที่เธอเรียกว่า “วิทยาศาสตร์อย่างมีจุดมุ่งหมาย”
เป้าหมายสูงสุดของเธอคือการนำวิทยาศาสตร์ไปสู่ทุกคน เปิดประตูแห่งโอกาส และช่วยให้คนทุกกลุ่มเข้าใจว่าในโลกของวิทยาศาสตร์และอวกาศนั้นมีพื้นที่สำหรับพวกเขาเสมอ ไม่ว่าพื้นฐานชีวิตจะเริ่มต้นมาจากจุดไหนก็ตาม เพราะสำหรับ ดร. ยาอิตซา แล้ว วิทยาศาสตร์ไม่ใช่แค่ตัวเลขหรือทฤษฎี แต่คือเครื่องมือในการสร้างความเท่าเทียมและแรงบันดาลใจให้กับมวลมนุษยชาติอย่างแท้จริง
ข้อมูลอ้างอิง: NASA/Jessica Salani
- Program Executive Dr. Yaítza Luna-Cruz
